Στη σημερινή μας στάση, συνεχίζουμε το ταξίδι μας στο έργο του συνεργάτη μας, Δημήτρη Ιωαννίδη, με τίτλο «Ο αετός πεθαίνει στον αέρα» (εκδόσεις Γραφή). Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα που, πατώντας με συνέπεια στην ιστορική πραγματικότητα, λειτουργεί ως ένας βαθυστόχαστος αναστοχασμός πάνω στην ανθρώπινη κατάσταση.
Αφετηρία του έργου είναι το τραγικό γεγονός της 18ης Μαΐου 1994, όταν ένα στρατιωτικό ελικόπτερο πέφτει στη λίμνη της Καστοριάς. Από εκείνη τη στιγμή, η αφήγηση ξεδιπλώνει μια διαδρομή που απλώνεται από τον Έβρο και την Κύπρο μέχρι το Καστελόριζο και τη Ρόδο, για να επιστρέψει, μοιραία, στην Καστοριά. Στο επίκεντρο, η Ράνια και ο Γιώργος αναμετριούνται με τα μεγάλα «γιατί» της ζωής. Χαρακτηριστικός είναι ο διάλογός τους, όπου η έννοια της «σύμπτωσης» έρχεται σε μετωπική σύγκρουση με την έννοια της «ευθύνης». Όταν ο Γιώργος επιχειρεί να αποδομήσει τη μοίρα, η Ράνια αντιπαραβάλλει το αριστοτελικό βάθος της Τραγωδίας, αναζητώντας εκείνον τον «φόβο» που υπερβαίνει την ανθρώπινη λογική.
Παρακολουθώντας τη γέννηση αυτού του βιβλίου από τα πρώτα του στάδια, διαπίστωσα πως ο συγγραφέας δεν κατέθεσε απλώς μια ιστορία, αλλά έναν μηχανισμό σκέψης. Η διαδρομή του στρατηγού Φλωράκη, από την ηγεσία των ερευνών το 1994 μέχρι την κατάληξη της δικής του πορείας, αποτελεί έναν λαβύρινθο που ο αναγνώστης καλείται να αποκωδικοποιήσει μόνος του. Μέσα από αυτές τις σελίδες, η πραγματικότητα γίνεται το όχημα για να αναρωτηθούμε όλοι μας: «Η μοίρα ανακατεύει τα χαρτιά, εμείς παίζουμε».
«Ο αετός πεθαίνει στον αέρα» είναι ένα έργο που απαιτεί συγκέντρωση και πνευματική εγρήγορση. Δεν είναι μια γραμμική αφήγηση, αλλά μια πρόσκληση να ανακαλύψουμε το «βαθύτερο νήμα» που συνδέει τα φαινομενικά ασύνδετα γεγονότα της ζωής μας. Προτείνεται ανεπιφύλακτα σε όσους αναζητούν στη λογοτεχνία μια αφορμή για ουσιαστική αυτοπαρατήρηση.
Λίγα λόγια για τον συγγραφέα
Ο Δημήτρης Ιωαννίδης γεννήθηκε στην Κορησό Καστοριάς, ακριβώς πεντακόσια χρόνια μετά τον Λεονάρντο ντα Βίντσι κι έμελλε να γίνει, βασικά, κι αυτός ζωγράφος. Πεντακόσιες φορές, εννοείται κατώτερος από τον μεγάλο δάσκαλο!
Στις άλλες ενασχολήσεις του είναι η λογοτεχνία μα κι εδώ η παραγωγή του μικρή: Εξέδωσε δύο, μεγάλου σχήματος κι εμπλουτισμένα με σχετικά κείμενα, έγχρωμα βιβλία, διαφορετικής μορφής, αλλά με τον ίδιο τίτλο «Μια Καστοριά σαν ζωγραφιά», όπου εμπεριέχονται οι 200 πίνακές του για την αγαπημένη πόλη της Δ. Μακεδονίας.
Ένα βιβλίο, επίσης μεγάλου σχήματος, με τίτλο «ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ, η τελευταία στροφή πριν τον Παράδεισο».
Μια συλλογή διηγημάτων, με τίτλο «Η εκδίκηση της Ξανθιάς και άλλα διηγήματα».
Ένα μυθιστόρημα, το «Τυφλό κορίτσι σ’ οδηγεί, παιδί του Μοντιλιάνι».
Και είναι προς έκδοση τα θεατρικά του (που ήδη έχουν ανέβει στη σκηνή): «Ροβέρτος – Κατερίνα», ιστορικό δράμα της εποχής των Νορμανδών και του Αλέξιου Κομνηνού. «Φλυαρία στα Θρανία, «Η Πανδημία κυλούσε υπέροχα» και «Στης ακρίβειας τον καιρό», κωμωδίες από την σύγχρονη πραγματικότητα.
Περίληψη
Στις 18 Μαΐου του 1994, ένα στρατιωτικό ελικόπτερο πέφτει στη λίμνη της Καστοριάς! Σοκαριστικό το γεγονός για μια ήσυχη πόλη, με απώλειες…
Στα χρόνια που θ’ ακολουθήσουν, τα πρόσωπα που βρέθηκαν κοντά σ’ αυτή την δραματική ιστορία, θ’ αντιληφθούν πως οι ζωές τους εξελίσσονται κάτω από τις επιρροές αυτού του αρχικού γεγονότος. Τι συμβαίνει, πού θα οδηγήσει όλο αυτό;
Η υπόθεση ξεκινάει από την Καστοριά και κλείνει στην Καστοριά. Κάνοντας ενδιάμεσες στάσεις στον Έβρο, στην Κύπρο, στο Καστελόριζο και στη Ρόδο.
Στο βιβλίο, όλα τα γεγονότα είναι πραγματικά. Τότε, γιατί είναι μυθιστόρημα; Για τον ίδιο λόγο που οι αρχαίοι δραματουργοί ανέβαζαν στη σκηνή ήρωες πραγματικών γεγονότων, παρακινώντας το κοινό στις δικές του σκέψεις… (Από το οπισθόφυλλο).
Απόσπασμα
Εκείνη δεν μπορούσε να προσπεράσει την αλήθεια του συλλογισμού. Εκείνος τον έκλεισε:
– Όσο για τον όρο «σύμπτωση», να ξέρεις πως εκφράζει διαπίστωση και όχι εξήγηση. Καταλαβαίνεις τη διαφορά; Λέμε πως έπεσαν μαζί τα γεγονότα. Ε, και; Ποιος τα έσπρωξε να πέσουν μαζί; Αν μου πεις «κάποια μοίρα τα οδήγησε, κάποια ατυχία», θα σου απαντήσω «Η απροσεξία του εκάστοτε άτυχου τα οδήγησε».
Η κοπέλα τώρα απάντησε:
– Από την πλευρά του, πάντως, ο Αριστοτέλης έχει κλείσει τον ορισμό του για την Τραγωδία με την φράση «Δι’ ελέου και φόβου περαίνουσα την των τοιούτων παθημάτων κάθαρσιν». Με τη συμπόνια και τον φόβο, δηλαδή. Τι προκαλούσε, όμως, αυτό τον φόβο, που ήταν πέρα και πάνω από τις πράξεις των ανθρώπων;