Ζούμε στην πιο συνδεδεμένη εποχή της ανθρώπινης ιστορίας. Με ένα άγγιγμα στην οθόνη επικοινωνούμε χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, μοιραζόμαστε στιγμές και αποκτούμε πρόσβαση σε έναν ατελείωτο κόσμο πληροφορίας.
Της Ελένης Κωστοπούλου
Η ανθρωπότητα πέρασε από την αρχαία αγορά και τις γεμάτες πλατείες στις αχανείς ψηφιακές κοινότητες των social media. Κι όμως, όσο αυξάνονται οι δυνατότητες επικοινωνίας, τόσο εντονότερο γίνεται το αίσθημα της μοναξιάς, ιδιαίτερα στους νέους.
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης υπόσχονται σύνδεση. Likes, stories και ειδοποιήσεις δημιουργούν την ψευδαίσθηση μιας διαρκούς παρουσίας. Στην πραγματικότητα, όμως, οι αλληλεπιδράσεις αυτές είναι στιγμιαίες και επιφανειακές.
Η ανθρώπινη επαφή περιορίζεται σε μια γρήγορη αντίδραση ή σε λίγες λέξεις πάνω σε ένα γυαλί. Η ουσιαστική επικοινωνία απαιτεί χρόνο, προσοχή και αληθινό ενδιαφέρον, στοιχεία που δύσκολα επιβιώνουν στον καταιγιστικό ρυθμό της ψηφιακής καθημερινότητας.
Ο Βρετανός φιλόσοφος Bertrand Russell είχε επισημάνει πως η ευτυχία κρύβεται στην προσπάθεια και στη λαχτάρα να αποκτήσουμε κάτι, παρά στην εύκολη και έτοιμη ικανοποίηση.
Σήμερα, όμως, έχουμε εθιστεί στο να τα έχουμε όλα αμέσως: άμεση προσοχή, άμεση επιβεβαίωση. Τα social media λειτουργούν σαν μια αδιάκοπη πηγή εύκολης αποδοχής, η οποία όμως στερείται τον κόπο της αληθινής ανθρώπινης προσέγγισης. Έτσι, όσο περισσότερο αναζητείται η επιβεβαίωση μέσω της οθόνης, τόσο ενισχύεται το αίσθημα του κενού.
Παράλληλα, η ψηφιακή καθημερινότητα φιλτράρεται και παρουσιάζεται σχεδόν τέλεια. Αντικρίζοντας αυτή την εικονική τελειότητα, ο καθένας μας, και προπάντων οι νέοι, κινδυνεύει να εγκλωβιστεί σε μια άνιση σύγκριση, νιώθοντας ανεπαρκής. Η σύγκριση αυτή γεννά ανασφάλεια και οδηγεί στην κοινωνική απομόνωση.
Αλλάζει, έτσι, ο τρόπος που σχετιζόμαστε. Η επικοινωνία μέσω οθόνης είναι πιο ασφαλής και λιγότερο απαιτητική, αφού ο χρήστης μπορεί να διορθώσει τα λόγια του και να κρύψει τις αδυναμίες του. Ωστόσο, οι αληθινές σχέσεις γεννιούνται μέσα από τη φυσική παρουσία, την αμηχανία και το βλέμμα.
Είναι αυτό που ο Οδυσσέας Ελύτης ονόμαζε αναζήτηση μιας δικαίωσης ακόμα και στις πιο ελάχιστες στιγμές των ανθρώπων, μια δικαίωση που κανένα ψηφιακό φίλτρο δεν μπορεί να υποκαταστήσει.
Ασφαλώς, τα social media δεν είναι ολοκληρωτικά αρνητικά, αφού έδωσαν φωνή σε πολλούς και εκμηδένισαν αποστάσεις.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν η ψηφιακή εικόνα γίνεται σημαντικότερη από την αληθινή μας καθημερινότητα, όταν για παράδειγμα, μια έξοδος για φαγητό δεν γίνεται για την απόλαυση της στιγμής, αλλά για τη φωτογραφία που θα την αποδείξει. Όταν τελικά, η διαδικτυακή παρουσία αντικαθιστά την ίδια τη ζωή.
Η μοναξιά στη γενιά των social media είναι το μεγάλο παράδοξο της εποχής μας. Ποτέ άλλοτε δεν είχαμε τόσους τρόπους επικοινωνίας, και ποτέ άλλοτε δεν ήμασταν τόσο απομονωμένοι. Σε έναν κόσμο γεμάτο οθόνες, η ανάγκη για αυθεντική ανθρώπινη σύνδεση παραμένει πιο ζωτική από ποτέ.
Το άρθρο αυτό αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του kastorianiestia.gr. Απαγορεύεται η αντιγραφή του άρθρου από ανώνυμες σελίδες Μέσων Κοινονικής Δικτύωσης. Επιτρέπεται μόνο η κοινοποίηση της ανάρτησης
