Η Καστοριά, μια περιοχή που για δεκαετίες δοκιμάζεται από την αποβιομηχάνιση και την κατακόρυφη πτώση του εμπορίου γούνας, βρίσκεται αντιμέτωπη με μια νέα, βαθιά πληγή. Δεν πρόκειται για την έλλειψη θέσεων εργασίας, αλλά για την ποιότητα και τις συνθήκες κάτω από τις οποίες καλούνται οι πολίτες –και κυρίως οι νέοι– να εργαστούν. Μια ιδιότυπη, παράνομη και εκβιαστική «συμφωνία» τείνει να μετατραπεί σε κανονικότητα στην τοπική αγορά εργασίας.
Το μοντέλο που άλλοτε εφάρμοζαν ορισμένοι εργοδότες στον κλάδο της γουνοποιίας, πλέον έχει κάνει «μετάσταση» σε όλο το φάσμα της οικονομικής δραστηριότητας του νομού. Στο στόχαστρο βρίσκονται τώρα κατ’ εξοχήν οι επιχειρήσεις εστίασης, τα ξενοδοχεία, αλλά και το λιανεμπόριο.
Το κόλπο της «επιστροφής»
Η φόρμουλα που προτείνεται στους υποψήφιους εργαζόμενους κατά τη διάρκεια των συνεντεύξεων είναι κοινή, κυνική και πέρα για πέρα παράνομη.
«Εγώ διαθέτω 3 ευρώ την ώρα για να σε πληρώσω. Επειδή όμως ο νόμος με υποχρεώνει να φαίνεται η κατάθεση του νόμιμου μισθού στην τράπεζα, εσύ θα πηγαίνεις στο ATM, θα βγάζεις τη διαφορά και θα μου την επιστρέφεις στο χέρι».
Αυτή είναι η φράση που ακούν καθημερινά δεκάδες εργαζόμενοι στην Καστοριά. Η εκμετάλλευση όμως δεν σταματά εκεί. Στο ίδιο «πακέτο» της ντροπής περιλαμβάνεται η υποχρεωτική επιστροφή των Δώρων (Χριστουγέννων και Πάσχα), καθώς και του επιδόματος αδείας. Ο εργαζόμενος εμφανίζεται στα χαρτιά αμειβόμενος βάσει της νομοθεσίας, αλλά στην πραγματικότητα ζει με ψίχουλα, στερούμενος τα βασικά του δικαιώματα.
Στο στόχαστρο ΟΑΕΔ και Πρακτικές Ασκήσεις
Το πιο ανησυχητικό είναι ότι η πρακτική αυτή έχει επεκταθεί και στα κρατικά προγράμματα που σχεδιάστηκαν για την καταπολέμηση της ανεργίας. Σε προγράμματα του ΟΑΕΔ (ΔΥΠΑ), όπου το κράτος επιδοτεί την εργασία, ορισμένοι εργοδότες αξιώνουν από τους ανέργους να τους επιστρέφουν μέρος του μισθού που καταβάλλει ο οργανισμός, ώστε η τελική αμοιβή να «κουρευτεί» στα δικά τους αυθαίρετα μέτρα.
Το ίδιο καθεστώς ομηρείας αντιμετωπίζουν και οι φοιτητές ή σπουδαστές που αναζητούν να κάνουν την πρακτική τους άσκηση. Εκμεταλλευόμενοι την ανάγκη των νέων να πάρουν το πτυχίο τους και να αποκτήσουν προϋπηρεσία, τους αναγκάζουν να επιστρέφουν το πενιχρό θεσμοθετημένο ποσό της πρακτικής.
Η σιωπή του φόβου και η ανάγκη για ελέγχους
Γιατί δεν μιλάει κανείς; Η απάντηση κρύβεται στην επαρχιακή πραγματικότητα. Σε μια κλειστή κοινωνία με υψηλά ποσοστά ανεργίας, ο φόβος του κοινωνικού αποκλεισμού και της «μαύρης λίστας» αναγκάζει πολλούς εργαζόμενους να σκύβουν το κεφάλι. Η ανάγκη για επιβίωση εργαλειοποιείται.
Η κατάσταση αυτή δεν αποτελεί απλώς μια εργασιακή αυθαιρεσία· αποτελεί οικονομικό έγκλημα, φοροδιαφυγή και κατάφορη παραβίαση των ανθρώπινων δικαιωμάτων.
Είναι επιτακτική ανάγκη:
Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί (ΣΕΠΕ) να προχωρήσουν σε ουσιαστικούς, στοχευμένους και αιφνιδιαστικούς ελέγχους, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες της περιοχής.
Οι τοπικοί φορείς και τα σωματεία να σπάσουν τη σιωπή τους και να προστατεύσουν το εργατικό δυναμικό του τόπου.
Αν η Καστοριά θέλει να έχει μέλλον και να κρατήσει τους νέους της, πρέπει να σταματήσει να ανέχεται το καθεστώς των «3 ευρώ» και της επιστροφής των δεδουλευμένων στο σκοτάδι. Η εργασιακή αξιοπρέπεια δεν είναι διαπραγματεύσιμη.
Στέλλα Ζιώγα
Το άρθρο αυτό είναι πνευματική ιδιοκτησία του kastorianiestia.gr. Απαγορεύεται η αναδημοσίευση από ανώνυμες σελίδες Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης. Επιτρέπεται μόνο η κοινοποίηση.
