Πρόσφατα στην Καστοριά καταγράφηκαν κρούσματα φυματίωσης σε ενήλικες, γεγονός που έχει ανησυχήσει αρκετούς γονείς. Ας δούμε με απλά λόγια τι είναι η φυματίωση, πώς μεταδίδεται και ποια μέτρα χρειάζονται για τα παιδιά.
Τι είναι η φυματίωση;
Η φυματίωση (ή TBC/TB) είναι μια λοιμώδης νόσος που προκαλείται από το μικρόβιο Mycobacterium tuberculosis. Συνήθως προσβάλλει τους πνεύμονες, αλλά μπορεί να εμφανιστεί και σε άλλα όργανα.
Πώς μεταδίδεται;
• Μεταδίδεται αερογενώς, δηλαδή με σταγονίδια που βγαίνουν στον αέρα όταν ένας ασθενής με ενεργό πνευμονική φυματίωση βήχει, φτερνίζεται ή μιλάει.
Από ποιον σε ποιον πιο συχνά;
• Ο συνηθέστερος τρόπος είναι από ενήλικα σε παιδί (συνήθως μέσα στο ίδιο σπίτι).
• Η μετάδοση από παιδί σε παιδί ή από παιδί σε ενήλικα είναι εξαιρετικά σπάνια, γιατί τα παιδιά συνήθως δεν εκπέμπουν αρκετά μικρόβια για να μολύνουν άλλους.
• Εξαίρεση μπορεί να είναι οι έφηβοι με ενήλικου τύπου νόσο.
Ποια μέτρα πρέπει να πάρουν οι γονείς;
• Να μην πανικοβάλλονται. Η φυματίωση δεν είναι νόσημα που εξαπλώνεται με μια απλή κοινωνική επαφή. Χρειάζεται παρατεταμένη και στενή επαφή με άτομο που νοσεί ενεργά.
• Αν υπάρχει επιβεβαιωμένο κρούσμα στο περιβάλλον, οι αρμόδιες υγειονομικές αρχές οργανώνουν ιχνηλάτηση επαφών. Αυτό σημαίνει ότι τα παιδιά και οι στενοί συγγενείς εξετάζονται με ειδικές δοκιμασίες (Mantoux ή IGRA) και ακτινογραφία θώρακος, όπου χρειάζεται.
• Εάν το παιδί έχει εκτεθεί, μπορεί να δοθεί προληπτική θεραπεία, εφόσον το κρίνει ο γιατρός.
• Οι γονείς πρέπει να ακολουθούν τις οδηγίες του παιδιάτρου ή του πνευμονολόγου και να συνεργάζονται με τις δημόσιες υπηρεσίες υγείας.
Τι ισχύει με το εμβόλιο BCG;
Πολλοί ρωτούν αν τα παιδιά είναι εμβολιασμένα.
• Μέχρι το 2016 στην Ελλάδα γινόταν καθολικός εμβολιασμός με το BCG στα παιδιά στην Α Δημοτικού
• Από το 2016, ο εμβολιασμός καταργήθηκε στον γενικό πληθυσμό για τρεις λόγους:
1. Η φυματίωση έχει μειωθεί πολύ στη χώρα μας.
2. Το εμβόλιο προστατεύει κυρίως τα μικρά παιδιά από σοβαρές μορφές (π.χ. φυματιώδη μηνιγγίτιδα), αλλά δεν προλαμβάνει την πνευμονική φυματίωση στους ενήλικες, που είναι και η πιο μεταδοτική.
3. Ακολουθήσαμε τις διεθνείς οδηγίες (ΠΟΥ, Ευρώπη) που εφαρμόζουν στοχευμένο εμβολιασμό μόνο σε παιδιά υψηλού κινδύνου (μετανάστες, Ρομά, παιδιά σε ιδρύματα ή με στενή επαφή με κρούσμα).
Συνεπώς, τα παιδιά που γεννήθηκαν πριν το 2016 πιθανότατα έχουν κάνει το BCG στο δημοτικό. Τα μικρότερα παιδιά δεν έχουν εμβολιαστεί εκτός αν ανήκαν σε ομάδα υψηλού κινδύνου.
⸻
Τι να κρατήσουν οι γονείς
• Η φυματίωση μεταδίδεται κυρίως από ενήλικα σε παιδί.
• Τα παιδιά σπάνια μεταδίδουν σε άλλους.
• Ο πανικός δεν βοηθά· οι αρμόδιοι φορείς κάνουν ιχνηλάτηση και εξετάσεις.
• Ο καθολικός εμβολιασμός BCG έχει καταργηθεί, γιατί η νόσος είναι πλέον σπάνια στον γενικό πληθυσμό και το εμβόλιο έχει περιορισμένη αποτελεσματικότητα.
• Οι γονείς πρέπει να συμβουλεύονται τον γιατρό τους και να ακολουθούν τις οδηγίες των υπηρεσιών υγείας.
