Εντυπώσεις και ερωτήματα προκάλεσαν οι αναφορές χρηστών ότι τα κινητά τους ειδοποίησαν για τον σεισμό στη Βενεζουέλα πριν τον αισθανθούν, με ειδικούς να εξηγούν ότι δεν πρόκειται για πρόβλεψη αλλά για ταχύτατη ανίχνευση των πρώτων σεισμικών κυμάτων
Όταν οι δύο ισχυροί σεισμοί — μεγέθους 7,2 και 7,5 Ρίχτερ με διαφορά περίπου 39 δευτερολέπτων — έπληξαν τη Βενεζουέλα, πολλοί κάτοικοι ανέφεραν ότι τα κινητά τους «χτύπησαν» προειδοποιήσεις πριν ακόμη αντιληφθούν τη δόνηση.
Οι ειδοποιήσεις αυτές, που εμφανίστηκαν κυρίως σε συσκευές Android, συνδέθηκαν άμεσα με το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης σεισμών της Google και άνοιξαν εκ νέου τη συζήτηση για το κατά πόσο η τεχνολογία μπορεί να κερδίσει πολύτιμο χρόνο απέναντι σε μια φυσική καταστροφή.
Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κυκλοφόρησαν στιγμιότυπα που έδειχναν ειδοποιήσεις να ενεργοποιούνται ακόμη και από απόσταση εκατοντάδων χιλιομέτρων από το επίκεντρο, με αρκετά δευτερόλεπτα διαφορά πριν φτάσουν τα ισχυρά σεισμικά κύματα.
Το γεγονός αυτό προκάλεσε αρχικά σύγχυση και οδήγησε ορισμένους χρήστες σε θεωρίες περί «πρόβλεψης» σεισμών.
Ωστόσο, οι επιστήμονες είναι σαφείς: τα συστήματα αυτά δεν προβλέπουν σεισμούς, αλλά τους ανιχνεύουν τη στιγμή που ξεκινούν και μεταδίδουν την πληροφορία ταχύτερα από τα καταστροφικά σεισμικά κύματα.
Η τεχνολογική βάση του συστήματος στηρίζεται στη φυσική συμπεριφορά των σεισμών. Κάθε σεισμικό γεγονός παράγει δύο βασικούς τύπους κυμάτων.
Τα πρωτεύοντα κύματα (P-waves) ταξιδεύουν ταχύτερα αλλά είναι σχετικά ασθενή και συνήθως δεν προκαλούν σοβαρές ζημιές. Αντίθετα, τα δευτερεύοντα και επιφανειακά κύματα (S-waves), που ακολουθούν λίγα δευτερόλεπτα αργότερα, είναι εκείνα που προκαλούν τις μεγάλες καταστροφές σε κτίρια και υποδομές.
Η διαφορά αυτή επιτρέπει σε συστήματα όπως της Google να λειτουργούν ως μηχανισμοί έγκαιρης προειδοποίησης.
Όταν οι πρώτες δονήσεις καταγραφούν κοντά στο επίκεντρο, τα δεδομένα μεταδίδονται μέσω διαδικτύου — το οποίο κινείται με ταχύτητα ασύγκριτα μεγαλύτερη από τα σεισμικά κύματα — σε κεντρικούς αλγορίθμους ανάλυσης.
Έτσι, μπορεί να σταλεί προειδοποίηση σε περιοχές που δεν έχουν ακόμη επηρεαστεί από την ισχυρή δόνηση, προσφέροντας από μερικά δευτερόλεπτα έως και σχεδόν ένα λεπτό προειδοποίησης, ανάλογα με την απόσταση.
Το σύστημα της Google δεν βασίζεται σε παραδοσιακούς σεισμογράφους, αλλά σε ένα εκτεταμένο δίκτυο εκατομμυρίων smartphones. Οι σύγχρονες συσκευές Android διαθέτουν αισθητήρες επιτάχυνσης που μπορούν να καταγράψουν μικρές δονήσεις. Όταν πολλαπλές συσκευές σε μια περιοχή εντοπίσουν ταυτόχρονα ασυνήθιστη κίνηση, αποστέλλουν ανώνυμα σήματα που επιτρέπουν στο σύστημα να αναγνωρίσει ότι πρόκειται πιθανότατα για σεισμό και να εκτιμήσει το μέγεθός του.
Με αυτόν τον τρόπο, περισσότερες από δύο δισεκατομμύρια συσκευές παγκοσμίως λειτουργούν, ουσιαστικά, ως ένα τεράστιο, κατανεμημένο δίκτυο ανίχνευσης σεισμών.
Στη Βενεζουέλα, όπου δεν υπάρχει ανεπτυγμένο εθνικό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης αντίστοιχο με εκείνα που λειτουργούν σε ορισμένες περιοχές των Ηνωμένων Πολιτειών ή της Ιαπωνίας, τέτοιου τύπου τεχνολογίες αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Δύο ειδοποιήσεις
Μόλις επιβεβαιωθεί ότι πρόκειται για σεισμική δραστηριότητα, το σύστημα αποστέλλει δύο τύπους ειδοποιήσεων: μια πιο ήπια προειδοποίηση για χαμηλής έντασης δονήσεις και μια πιο επείγουσα ειδοποίηση που προτρέπει τους χρήστες να λάβουν άμεσα μέτρα προστασίας, όπως απομάκρυνση από παράθυρα ή κάλυψη κάτω από σταθερά αντικείμενα.
Στην περίπτωση της Βενεζουέλας, αρκετοί χρήστες φαίνεται πως έλαβαν αυτές τις ειδοποιήσεις λίγα δευτερόλεπτα πριν την ισχυρή δόνηση, χρόνος που — αν και μικρός — μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμος σε μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
