Κάθε φορά που ένας χρήστης στέλνει μια προτροπή σε σύστημα τεχνητής νοημοσύνης, ισοδυναμεί με τη σπατάλη μισού λίτρου νερού – όσο χρειάζεται η υποδομή που φιλοξενεί τους υπερυπολογιστές για να απαντήσει. Αυτό ανέφερε στην εκπομπή «Με το βλέμμα στην πόλη» ο μεταδιδακτορικός ερευνητής του Ιονίου Πανεπιστημίου στη διακυβέρνηση της τεχνητής νοημοσύνης και υπεύθυνος Προστασίας Δεδομένων της ΕΡΤ, Βασίλης Βασιλόπουλος, μιλώντας για τις επιπτώσεις της ραγδαίας ανάπτυξης κέντρων δεδομένων παγκοσμίως και στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με τον κ. Βασιλόπουλο, οι επενδύσεις στον κλάδο αγγίζουν πρωτόγνωρα ύψη. «Είναι τόσα χρήματα που μπορούν να πληρώσουν μόνο δύο χώρες» ανέφερε χαρακτηριστικά, εκτιμώντας τη συνολική επένδυση στα 17 τρισεκατομμύρια δολάρια την επόμενη πενταετία, με Ηνωμένες Πολιτείες και Κίνα να πρωτοστατούν. Στην Ελλάδα λειτουργούν ήδη περίπου είκοσι data centers, με το ενδιαφέρον να επικεντρώνεται κυρίως στην Αττική.
Ο ερευνητής επεσήμανε ότι η κατανάλωση ενέργειας μεγάλων υποδομών, όπως αυτές της Amazon ή της Meta, αντιστοιχεί σε πόλεις 50.000 έως 100.000 κατοίκων. Παράλληλα, στάθηκε στο ζήτημα του νερού, εξηγώντας ότι μέρος αυτού προέρχεται από επεξεργασμένα λύματα βιολογικού καθαρισμού, ωστόσο απαιτούνται και πρόσθετες ποσότητες από το δίκτυο ύδρευσης. Σε ό,τι αφορά το ρεύμα, ανέφερε ότι υπάρχει σχεδιασμός να διοχετεύεται στα data centers ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές που σήμερα «πηγαίνει χαμένη» λόγω έλλειψης υποδομών αποθήκευσης, με το αντεπιχείρημα να είναι γιατί αυτή η ενέργεια δεν διοχετεύεται στο δίκτυο για φθηνότερο ρεύμα προς τους πολίτες.
Ο κ. Βασιλόπουλος στάθηκε επικριτικά στον τρόπο με τον οποίο προχωρά η ανάπτυξη του κλάδου διεθνώς. «Υπάρχει αυτό το υπόγειο υποστηρικτικό ρεύμα και στις κυβερνήσεις και παντού για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης με έναν άκριτο τρόπο», σημείωσε, προσθέτοντας ότι όποιος εκφράζει ανησυχίες συχνά χαρακτηρίζεται λουδίτης. Παρομοίασε την κατάσταση με οδηγό που ξεκινά μεγάλο ταξίδι «χωρίς να έχουμε σκεφτεί να ελέγξουμε ούτε τον κινητήρα, ούτε τον αέρα στα ελαστικά».
Αναφορικά με την κυβερνοασφάλεια, ο ερευνητής επισήμανε ότι η συγκέντρωση τεράστιου όγκου προσωπικών, εταιρικών και κυβερνητικών δεδομένων σε λίγες υποδομές αυξάνει τους κινδύνους παραβίασης, καθώς «δεν υπάρχει κάποιο θωρακισμένο σύστημα» απέναντι σε επιτήδειους που επιδιώκουν να εκμεταλλευτούν ευάλωτα σημεία.
Ερωτηθείς για την πρόσβαση της ελληνικής ακαδημαϊκής κοινότητας σε υπολογιστική ισχύ, ο κ. Βασιλόπουλος ανέφερε πως υποδομές όπως το Φάρος στο Λαύριο θα μπορούσαν να καλύψουν ανάγκες έρευνας, ωστόσο η πρόσβαση παραμένει υπό αίρεση, εξαρτώμενη από συμφωνίες με ακαδημαϊκά ιδρύματα. Χαρακτήρισε «τρικλοποδιά» στην ακαδημαϊκή έρευνα το γεγονός ότι τα πανεπιστήμια δεν διαθέτουν δικές τους υποδομές data center, με αποτέλεσμα καινοτόμα προϊόντα που βασίζονται σε πανεπιστημιακή έρευνα να καταλήγουν τελικά σε ιδιωτικά ερευνητικά κέντρα.
