Με τον πληθωρισμό να «αγγίζει» το 5% οι τιμές εδώ και πάνω από ένα χρόνο βρίσκονται σε ένα ατελείωτο ράλι ανόδου. Παρ’ όλες τις εξαγγελίες της κυβέρνησης για αύξηση του κατώτατου μισθού, μειώσεις φορολογίας και ασφαλιστικών εισφορών, τα νοικοκυριά συνεχίζουν τα δυσκολεύονται και απλώς αποδεικνύεται ότι τα μέτρα αυτά είναι «σταγόνα στον ωκεανό».
«Τέλος» στο μοσχάρι
Με την τιμή του μοσχαριού να βρίσκεται σε ιστορικά υψηλά, ολοένα και περισσότεροι καταναλωτές το αφαιρούν από το οικογενειακό τους τραπέζι και το αντικαθιστούν είτε με κοτόπουλο που είναι σαφώς πιο φθηνό είτε με χοιρινό.
Όπως εξήγησε στο ΕΡΤNews ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Καταστηματαρχών Κρεοπωλών, Σάββας Κεσίδης, η αγορά του κρέατος αποτυπώνει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο τη μείωση της αγοραστικής δύναμης.
Μείωση έως 30% στην κατανάλωση μοσχαριού
Όπως τόνισε ο κ. Κεσίδης η ζήτηση στο μοσχάρι ξεκίνησε να καταγράφεται από τα Χριστούγεννα και έπειτα. Μάλιστα, όπως ανέφερε η κατανάλωση έχει πέσει σε αρκετές περιοχές έως και 30%.
Ο κ. Κεσίδης περιέγραψε την κατάσταση ως ιδιαίτερα δύσκολη για τα κρεοπωλεία, διευκρινίζοντας ότι οι επιχειρήσεις δεν έχουν χάσει τους πελάτες τους, αλλά οι πελάτες δεν έχουν πλέον την ίδια οικονομική δυνατότητα. Οι καταναλωτές εξακολουθούν να επισκέπτονται τα καταστήματα, ωστόσο αγοράζουν μικρότερες ποσότητες, επιλέγουν φθηνότερα κομμάτια ή αντικαθιστούν το μοσχάρι με άλλα είδη κρέατος.
Κοτόπουλο και χοιρινό
Οι καταναλωτές αντικατέστησαν στο τραπέζι τους το μοσχάρι με κατόπουλο, το οποίο αποτελεί μία από τις οικονομικότερες πηγές ζωικής πρωτεΐνης.
Η μετατόπιση αυτή έχει ως αποτέλεσμα να συγκρατείται η τιμή του μοσχαρίσιου κρέατος, καθώς η ζήτηση δεν μπορεί να υποστηρίξει νέες μεγάλες ανατιμήσεις. Παράλληλα, όμως, η αυξημένη κατανάλωση κοτόπουλου και χοιρινού μπορεί να δημιουργήσει πιέσεις και στις τιμές αυτών των προϊόντων.
Η εικόνα επιβεβαιώνει ότι η επιλογή του κρέατος γίνεται πλέον περισσότερο με βάση την τιμή και λιγότερο με βάση τις διατροφικές προτιμήσεις των νοικοκυριών.
Μέσω της πλατφόρμας, οι πολίτες μπορούν να ενημερώνονται για τις τιμές προϊόντων ανά αλυσίδα σούπερ μάρκετ
Το PosoKanei, το οποίο παρουσιάστηκε χθες από την κυβέρνηση ως ένα νέο εργαλείο ενίσχυσης της διαφάνειας στην αγορά, έρχεται να καλύψει μια πραγματική ανάγκη των καταναλωτών: την εύκολη σύγκριση τιμών και την αναζήτηση των πιο οικονομικών επιλογών στα βασικά αγαθά. Μέσω της πλατφόρμας, οι πολίτες μπορούν να ενημερώνονται για τις τιμές προϊόντων ανά αλυσίδα σούπερ μάρκετ, να παρακολουθούν το ιστορικό μεταβολών, να δημιουργούν λίστες αγορών και να συγκρίνουν ορισμένα προϊόντα με αντίστοιχα που διατίθενται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Ωστόσο, παρά τα χρηστικά χαρακτηριστικά που προσφέρει, η νέα εφαρμογή δεν αγγίζει τον πυρήνα του προβλήματος που απασχολεί σήμερα τα νοικοκυριά: τις αιτίες της ακρίβειας. Το PosoKanei καταγράφει την τελική τιμή που συναντά ο καταναλωτής στο ράφι, χωρίς να παρέχει πληροφορίες για τον τρόπο με τον οποίο αυτή διαμορφώνεται κατά μήκος της παραγωγικής και εμπορικής αλυσίδας.
Με άλλα λόγια, δείχνει το αποτέλεσμα, όχι τη διαδικασία που οδήγησε σε αυτό. Έτσι, ένας καταναλωτής μπορεί να διαπιστώσει ότι ένα προϊόν πωλείται ακριβότερα στην Ελλάδα σε σχέση με άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή ότι εμφανίζει σημαντικές διαφορές τιμής μεταξύ αλυσίδων λιανικής. Δεν έχει όμως τη δυνατότητα να γνωρίζει ποιο μέρος αυτής της διαφοράς συνδέεται με το κόστος παραγωγής, τις διεθνείς τιμές πρώτων υλών, την ενέργεια, τα μεταφορικά, τη μεταποίηση, τις εισαγωγές ή τα περιθώρια κέρδους που προστίθενται σε κάθε στάδιο μέχρι να φτάσει το προϊόν στο ράφι.
Αυτή ακριβώς είναι και η βασική αδυναμία της πλατφόρμας. Σε μια περίοδο όπου η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται στην ακρίβεια και στη λειτουργία του ανταγωνισμού, η απλή καταγραφή της τελικής τιμής δεν αρκεί για να εξηγήσει γιατί οι καταναλωτές πληρώνουν ακριβότερα πολλά προϊόντα σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές αγορές. Η διαφάνεια δεν εξαντλείται στη σύγκριση τιμών, αλλά προϋποθέτει τη δυνατότητα παρακολούθησης των παραγόντων που τις διαμορφώνουν.
Ένα πιο ολοκληρωμένο σύστημα θα μπορούσε να συνδυάζει τη λειτουργία του PosoKanei με τη φιλοσοφία του European Food Prices Monitoring Tool, το οποίο παρακολουθεί την εξέλιξη των τιμών σε διαφορετικά στάδια της αλυσίδας εφοδιασμού. Σε μια τέτοια εκδοχή, η πλατφόρμα δεν θα περιοριζόταν στο ράφι του σούπερ μάρκετ, αλλά θα αποτύπωνε την πορεία της τιμής από την παραγωγή μέχρι την τελική κατανάλωση.
Για παράδειγμα, σε προϊόντα όπως το γάλα, το ελαιόλαδο, το ψωμί ή τα ζυμαρικά, ο χρήστης θα μπορούσε να βλέπει ταυτόχρονα την εξέλιξη της τιμής παραγωγού, τις μεταβολές στο κόστος ενέργειας, τις διεθνείς τιμές των πρώτων υλών, τις μεταβολές στη βιομηχανία τροφίμων και στη χονδρική αγορά, καθώς και την τελική λιανική τιμή. Με αυτόν τον τρόπο θα ήταν ευκολότερο να διαπιστωθεί αν μια αύξηση στο ράφι αντανακλά πραγματική επιβάρυνση του κόστους ή αν η τελική τιμή αυξάνεται δυσανάλογα σε σχέση με τα προηγούμενα στάδια της αλυσίδας.
