Η πρόσφατη νυχτερινή εισβολή αγνώστων και οι εκτεταμένοι βανδαλισμοί στο 2ο 14θέσιο Δημοτικό Σχολείο της Χώρας Νάξου προκάλεσαν εύλογη αγανάκτηση και προβληματισμό. Δυστυχώς, δεν πρόκειται για ένα μεμονωμένο περιστατικό. Ανάλογα φαινόμενα, μικρότερης ή μεγαλύτερης έκτασης, έχουν καταγραφεί κατά καιρούς σε πολλές περιοχές της χώρας, αλλά και στην Καστοριά, με φθορές σε σχολεία, παιδικές χαρές, πάρκα και άλλους δημόσιους χώρους.
Της Eλένης Κωστοπούλου
Ο βανδαλισμός δεν αφορά μόνο το οικονομικό κόστος της αποκατάστασης των ζημιών. Πίσω από κάθε σπασμένο τζάμι, κάθε κατεστραμμένο θρανίο και κάθε βανδαλισμένο δημόσιο χώρο κρύβεται ένα βαθύτερο κοινωνικό πρόβλημα.
Πρόκειται για μια συμπεριφορά που δείχνει έλλειψη σεβασμού απέναντι στη δημόσια περιουσία, αλλά και απέναντι στους ίδιους τους πολίτες που χρησιμοποιούν και φροντίζουν αυτούς τους χώρους καθημερινά.
Όταν στόχος γίνεται ένα σχολείο, ο προβληματισμός είναι ακόμη μεγαλύτερος. Το σχολείο δεν είναι απλώς ένα δημόσιο κτίριο. Είναι ο χώρος όπου διαμορφώνονται χαρακτήρες, καλλιεργούνται αξίες και οικοδομείται το μέλλον της κοινωνίας.
Η καταστροφή του δεν πλήττει μόνο τις υποδομές του, αλλά και το αίσθημα ασφάλειας μαθητών, εκπαιδευτικών και γονέων, ενώ στέλνει ένα ιδιαίτερα αρνητικό μήνυμα προς ολόκληρη
την κοινωνία.
Η αντιμετώπιση του φαινομένου δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στην καταστολή ή στην αυστηρότερη αστυνόμευση. Η πρόληψη πρέπει να αποτελεί την πρώτη προτεραιότητα. Ο επαρκής φωτισμός των σχολικών συγκροτημάτων και των δημόσιων χώρων, η τακτική φύλαξη σε σημεία όπου παρατηρούνται επαναλαμβανόμενα περιστατικά, η συνεργασία των δημοτικών αρχών με την Ελληνική Αστυνομία και η άμεση αποκατάσταση των ζημιών μπορούν να λειτουργήσουν αποτρεπτικά. Ωστόσο, η ουσιαστική λύση βρίσκεται στην καλλιέργεια του σεβασμού προς τη δημόσια περιουσία μέσα από την εκπαίδευση, στην ενίσχυση δημιουργικών διεξόδων για τους νέους και στην ενεργό συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας στην προστασία των κοινόχρηστων χώρων.
Η προστασία των σχολείων και των δημόσιων υποδομών δεν αποτελεί αποκλειστική ευθύνη της Πολιτείας ή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Είναι μια συλλογική υπόθεση που απαιτεί τη συνεργασία όλων: των αρμόδιων αρχών, της εκπαιδευτικής κοινότητας, των γονέων, των συλλόγων και των ίδιων των πολιτών. Κάθε πόλη, μικρή ή μεγάλη, οφείλει να επενδύει όχι μόνο στην αποκατάσταση των ζημιών, αλλά κυρίως στην πρόληψη και στην καλλιέργεια μιας κουλτούρας ευθύνης και σεβασμού απέναντι στη δημόσια περιουσία.
Το ίδιο ισχύει και για τη δική μας πόλη. Η Καστοριά, με την ιστορία, τον πολιτισμό και την ισχυρή κοινωνική της συνοχή, διαθέτει όλα τα εφόδια για να αποτελέσει παράδειγμα ενεργής συμμετοχής και υπευθυνότητας απέναντι στους δημόσιους χώρους και στις σχολικές υποδομές. Η δημόσια περιουσία δεν ανήκει σε κάποιον «άλλο». Ανήκει σε όλους μας και κυρίως, στις επόμενες γενιές. Ο τρόπος με τον οποίο τη φροντίζουμε αποτελεί δείκτη του πολιτισμού μας και της ευθύνης που αναλαμβάνουμε απέναντι στον τόπο μας. Μόνο μέσα από τη συνεργασία, την παιδεία και την πρόληψη μπορούμε να περιορίσουμε τέτοια φαινόμενα και να διασφαλίσουμε ότι τα σχολεία και οι δημόσιοι χώροι θα παραμείνουν χώροι γνώσης, δημιουργίας και ασφάλειας για όλους.
