Η σοκολάτα βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα «κλιματικό βαρόμετρο», καθώς τα ακραία καιρικά φαινόμενα απειλούν το μέλλον των παγκόσμιων καλλιεργειών κακάο.
Η πλειονότητα του κακάο (περίπου 60%) προέρχεται από τη Δυτική Αφρική και παράγεται σε υγρές χώρες όπως η Ακτή Ελεφαντοστού και η Γκάνα, όπου οι υψηλές θερμοκρασίες και οι άφθονες βροχοπτώσεις εναλλάσσονται με σύντομες ξηρές περιόδους.
Ωστόσο, τα τελευταία δύο χρόνια, η παραγωγή κακάο έχει μειωθεί έως και κατά 40%. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα οι τιμές της σοκολάτας να εκτοξευθούν σε επίπεδα που δεν έχουν παρατηρηθεί από τη δεκαετία του 1970, με ειδικούς να προειδοποιούν για έναν κόσμο χωρίς κακάο έως το 2050.
Πώς η κλιματική αλλαγή απειλεί τη βιομηχανία της σοκολάτας
Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που οδηγούν προς την παρακμή της σοκολάτας. Προηγούμενες αναφορές έχουν κατηγορήσει την παράνομη εξόρυξη χρυσού, τα γερασμένα δέντρα και ακόμη και τους λαθρεμπόρους κακάο — όμως η έρευνα υποδεικνύει ότι ο βασικός ένοχος είναι οι ακραίες βροχοπτώσεις.
Το Ινστιτούτο Salata για το Κλίμα και τη Βιωσιμότητα στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ αναφέρει ότι η ευαισθησία του κακάο στις καιρικές συνθήκες δεν είναι κάτι νέο, αλλά η κλιματική αλλαγή «εντείνει την ένταση των επεισοδίων ισχυρών βροχοπτώσεων» καθώς αυξάνονται οι θερμοκρασίες.
Για κάθε αύξηση κατά 1℃ στη θερμοκρασία του αέρα, η ατμόσφαιρα μπορεί να συγκρατήσει περίπου 7% περισσότερη υγρασία, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει πιο έντονες και σφοδρές βροχές.
Παρακινημένοι από αυτή την κλιματικά υποκινούμενη κατάρρευση, επιστήμονες από το Εθνικό Πανεπιστήμιο της Σιγκαπούρης ξεκίνησαν την αναζήτηση μιας λύσης.
Μπορούν οι επιστήμονες να σώσουν τη βιομηχανία της σοκολάτας;
Οι ερευνητές έστρεψαν την προσοχή τους στη χαρουπιά, ένα φυτό ανθεκτικό στην κλιματική αλλαγή που καλλιεργείται στη Μεσόγειο και έχει αρχίσει σταδιακά να προσελκύει το ενδιαφέρον ως μια πολλά υποσχόμενη εναλλακτική του κακάο.
Σε αντίθεση με το κακάο, η χαρουπιά ευδοκιμεί σε ζεστά, άνυδρα κλίματα με πολύ χαμηλές απαιτήσεις σε νερό και μπορεί να επιβιώσει σε περιόδους ξηρασίας. Μετά το καβούρδισμα, απελευθερώνει ένα «μοναδικό άρωμα» που θυμίζει κακάο — όμως η γεύση της δεν ανταποκρίνεται πλήρως στις προσδοκίες.
Για να ξεπεράσει αυτό το πρόβλημα, η ομάδα ανέπτυξε δύο τεχνικές για την τροποποίηση της γεύσης του φυτού, χρησιμοποιώντας ένζυμα ώστε να αυξήσει την πικράδα και να ενισχύσει τη γλυκύτητα.
Η ενζυμική επεξεργασία είναι μια απλή και καθαρή μέθοδος που απαιτεί ελάχιστη επεξεργασία, σε σύγκριση με άλλες τεχνικές που περιλαμβάνουν σκληρά χημικά, όπως το υδροχλωρικό οξύ, για την ενίσχυση της γεύσης.
Βελτιώνοντας το γευστικό προφίλ της χαρουπιάς, οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι αυτές οι τεχνικές θα μπορούσαν να ενθαρρύνουν τους παραγωγούς ζαχαρωδών να χρησιμοποιούν χαρούπι σε τρόφιμα που συνήθως απαιτούν κακάο, όπως μπάρες σοκολάτας, σκόνες κακάο, ροφήματα βύνης και άλλα προϊόντα με βάση το κακάο.
Αν υιοθετηθεί σε μεγάλη κλίμακα, αυτό θα μπορούσε να «μειώσει σημαντικά» την εξάρτηση της βιομηχανίας σοκολάτας από το κακάο, καθιστώντας τις εφοδιαστικές αλυσίδες πιο ανθεκτικές στην κλιματική αλλαγή και στις εξάρσεις ασθενειών των καλλιεργειών.
«Η έρευνά μας δεν αφορά μόνο την αναπαραγωγή της γεύσης του κακάο — αφορά τη διαφοροποίηση των συστατικών που χρησιμοποιούμε για τη δημιουργία εναλλακτικών σοκολάτας», λέει ο Μάνφρεντ Κου, επικεφαλής συγγραφέας της ερευνητικής εργασίας.
«Στρεφόμενοι σε κλιματικά ανθεκτικές καλλιέργειες όπως η χαρουπιά, μπορούμε να βοηθήσουμε τη βιομηχανία να προσαρμοστεί στις περιβαλλοντικές προκλήσεις, προσφέροντας παράλληλα στους καταναλωτές ένα προϊόν που θα απολαμβάνουν», καταλήγει ο ίδιος.
