Ειδικό μηχανισμό καταγραφής των αμοιβών θα πρέπει να εγκαταστήσουν από τον ερχόμενο Νοέμβριο όλες οι επιχειρήσεις, ώστε να μετρούν αυτόματα το μισθολογικό χάσμα και όπου χρειάζεται να προχωρούν σε αυξήσεις στο πλαίσιο του νόμου για ίση αμοιβή για ίσης αξίας εργασία.
Αν το μισθολογικό χάσμα είναι άνω του 5%, τότε η επιχείρηση θα πρέπει να πάρει μέτρα ώστε να βελτιωθούν οι αμοιβές των εργαζομένων (γυναικών ή ανδρών) που είναι στα χαμηλότερα επίπεδα και ανοίγουν την ψαλίδα των αποδοχών.
Βάσει του νόμου 5316/2026 για την ίση αμοιβή στην εργασία, από τον Νοέμβριο οι επιχειρήσεις θα πρέπει να ακολουθούν δύο βήματα πριν και μετά την πρόσληψη, τα οποία είναι τα εξής:
1. Πριν από την πρόσληψη:
-Να ενημερώνουν για την αμοιβή ή το μισθολογικό εύρος της προσφερόμενης θέσης.
-Να μην ρωτούν το ύψος της αμοιβής που λάμβανε σε πρότερη εργασία ο/η υποψήφιος/-α.
-Να δημοσιεύουν προκηρύξεις θέσεων εργασίας που θα πρέπει να είναι ουδέτερες ως προς το φύλο.
2. Μετά την πρόσληψη και κατά τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης
-Να υποβάλουν στοιχεία για το μισθολογικό χάσμα σε απολαβές και πρόσθετες παροχές, και στοιχεία για το μισθολογικό χάσμα ανά κατηγορία εργαζομένων.
Κατά τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης ο εργαζόμενος θα μπορεί να ρωτά πώς κατατάσσεται μισθολογικά, αλλά και τι μέσες αμοιβές ανδρών και γυναικών ισχύουν στην επιχείρηση για ίδια ή ίσης αξίας εργασία.
Για την εφαρμογή του νέου νόμου λειτουργεί ήδη με πρωτοβουλία του υπουργείου Εργασίας σε συνεργασία με το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και το Κέντρο για Θέματα Ισότητας μια ειδική δωρεάν εφαρμογή στη διεύθυνση https://fairpay.isotita.gr
Την εφαρμογή αυτή μπορούν να την εγκαταστήσουν όλες οι επιχειρήσεις καταχωρώντας τα απαραίτητα στοιχεία για το μισθολογικό χάσμα.
Για την καταγραφή των στοιχείων οι επιχειρήσεις θα πρέπει να δημιουργήσουν (αν δεν τις έχουν) τις κατάλληλες μισθολογικές δομές, ώστε να καταχωρούνται τα στοιχεία των αμοιβών και των ωραρίων και έτσι να υπολογίζεται αυτόματα αν υπάρχει και πόσο είναι το μισθολογικό χάσμα, μέσω της ειδικής εφαρμογής που βρίσκεται στην ηλεκτρονική διεύθυνση https://fairpay.isotita.gr
Η λειτουργία του νέου συστήματος καταγραφής των αμοιβών και μέτρησης του μισθολογικού χάσματος φαίνεται στα δύο ενδεικτικά παραδείγματα που παραθέτει το “Κ” μέσα από μια δοκιμαστική χρήση της εφαρμογής “fairpay”.
Παράδειγμα 1:
-Επιχείρηση απασχολεί 12 άτομα, εκ των οποίων 5 γυναίκες με μικτές αποδοχές από 725 ευρώ έως 1.482 ευρώ τον μήνα και 7 άνδρες με συνολικές μικτές αποδοχές από 802 ευρώ έως 2.273 ευρώ τον μήνα αντίστοιχα.
-Ο μέσος μικτός μισθός των γυναικών διαμορφώνεται στα 1.151,60 ευρώ και των ανδρών ανέρχεται σε 1.449 ευρώ.
-Οι άνδρες κερδίζουν κατά μέσο όρο 297,40 ευρώ περισσότερα τον μήνα από τις γυναίκες, με το συνολικό έμφυλο μισθολογικό χάσμα να διαμορφώνεται στο 20,5%, δηλαδή οι μέσες αποδοχές των ανδρών είναι 20,5% υψηλότερες από εκείνες των γυναικών.
Για να μειωθεί το μισθολογικό χάσμα στα επίπεδα του 5%, θα πρέπει να ενισχυθούν σημαντικά είτε οι χαμηλότεροι μισθοί των γυναικών, ώστε από τα 725 ευρώ να ανέλθουν στα 1.000 ευρώ, είτε να αυξηθούν οριακά οι αποδοχές και των 5 γυναικών.
Παράδειγμα 2:
-Επιχείρηση απασχολεί 5 άτομα, εκ των οποίων 2 γυναίκες με μικτές αποδοχές 1.305 ευρώ και 2.110 ευρώ τον μήνα και 3 άνδρες με συνολικές μικτές αποδοχές 1.322 ευρώ, 1.640 ευρώ και 1.798 ευρώ τον μήνα αντίστοιχα.
-Ο μέσος μικτός μισθός των γυναικών διαμορφώνεται στα 1.707,50 ευρώ και των ανδρών ανέρχεται σε 1.586,67 ευρώ.
-Οι γυναίκες εμφανίζουν υψηλότερο μέσο συνολικό μικτό μισθό από τους άνδρες, κατά περίπου 120,83 ευρώ τον μήνα. Με βάση τον υπολογισμό του μισθολογικού χάσματος, η διαφορά αυτή αντιστοιχεί σε αρνητικό έμφυλο μισθολογικό χάσμα περίπου -7,6%, δηλαδή οι μέσες αποδοχές των γυναικών είναι περίπου 7,6% υψηλότερες από εκείνες των ανδρών.
-Το αποτέλεσμα επηρεάζεται έντονα από το μικρό μέγεθος του δείγματος, καθώς εξετάζονται μόλις 5 εργαζόμενοι, και κυρίως από το γεγονός ότι μία από τις δύο γυναίκες λαμβάνει 2.110 ευρώ, που είναι η υψηλότερη αμοιβή.
Για να μειωθεί το μισθολογικό χάσμα στα επίπεδα του 5% θα πρέπει να ενισχυθεί είτε ο χαμηλότερος μισθός των ανδρών, ήτοι τα 1.322 ευρώ, είτε να αυξηθούν ελαφρώς οι αποδοχές και των τριών ανδρών.
Τι αλλάζει στην καταγραφή των αμοιβών
Οι επιχειρήσεις θα υποχρεούνται να υποβάλλουν στοιχεία σχετικά με το μισθολογικό χάσμα ανδρών – γυναικών, το μισθολογικό χάσμα στα bonus, το διάμεσο μισθολογικό χάσμα και το μισθολογικό χάσμα ανά κατηγορία εργαζομένων. Η υποχρέωση αυτή θα εφαρμόζεται κάθε χρόνο για επιχειρήσεις με 250 και άνω εργαζομένους και ανά τριετία για επιχειρήσεις 100 εργαζομένων και άνω.
Ωστόσο οι μισθολογικές δομές θα πρέπει να λειτουργούν σε όλες τις επιχειρήσεις, για να υπάρχει εικόνα μέσα στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ αλλά και στην Επιθεώρηση Εργασίας, που θα ελέγχει αν τηρούνται οι προβλέψεις του νόμου για το εύρος του μισθολογικού χάσματος.
Οι μισθολογικές δομές θα περιλαμβάνουν στοιχεία για τη θέση κάθε υπαλλήλου, το φύλο, το ωράριο, τη σύμβαση απασχόλησης (πλήρης ή μερική) τις βασικές αποδοχές, τις συμπληρωματικές και τις μεταβλητές.
Τα στοιχεία που θα καταχωρούνται θα μπαίνουν σε έναν αλγόριθμο, από τον οποίο θα προκύπτει με ακρίβεια ποιο είναι το μισθολογικό χάσμα ανδρών και γυναικών τόσο ως προς τους μισθούς όσο και ως προς τις συμπληρωματικές αποδοχές.
Στην Ελλάδα το μισθολογικό χάσμα ανάμεσα στα δύο φύλα είναι 13,4%, με τις αμοιβές των ανδρών να υπερτερούν έναντι των γυναικών.
Του Κώστα Κατίκου
