«Ευκατάστατοι» στα χαρτιά, παγωμένοι στην πράξη: Το αδιέξοδο των νέων εισοδηματικών κριτηρίων για το Επίδομα Θέρμανσης

Τα εισοδηματικά κριτήρια που ανακοινώθηκαν από την κυβέρνηση για το επίδομα θέρμανσης αποτυπώνουν μια στρεβλή πραγματικότητα, αφήνοντας εκτός στήριξης τη συντριπτική πλειονότητα των μεσαίων και χαμηλών εισοδημάτων.

Το Παράδειγμα του Μονοπρόσωπου Νοικοκυριού

Ένας εργαζόμενος που ζει μόνος του και αμείβεται με 1.200 € το μήνα (συνολικό ετήσιο εισόδημα $1.200\times 14=16.800\text{€}$), τίθεται αυτόματα εκτός επιδόματος, καθώς ξεπερνά το όριο των 16.000 €.

Αν αναλύσει κανείς τον μηνιαίο προϋπολογισμό αυτού του «ευκατάστατου» πολίτη, η εικόνα είναι αποκαλυπτική:

Ο μισθός των 1.200 € εξαντλείται πριν καν ολοκληρωθεί ο μήνας, χωρίς να υπολογίζονται έκτακτες ανάγκες, ένδυση ή ψυχαγωγία. Παρόλα αυτά, το κράτος θεωρεί ότι ο συγκεκριμένος φορολογούμενος δεν έχει ανάγκη από βοήθεια για να ζεστάνει το σπίτι του.

Η Πραγματικότητα των Ζευγαριών και των Συνταξιούχων

Παρόμοια είναι η εικόνα και σε ένα νοικοκυριό δύο ατόμων. Ας θεωρήσουμε την περίπτωση όπου ο ένας σύζυγος λαμβάνει σύνταξη 700 € το μήνα (8.400 € ετησίως) και ο άλλος έχει ετήσιο εισόδημα 18.000 €.

1. Φορολογική επιβάρυνση: Από το εισόδημα των 18.000 €, που φορολογείται από το πρώτο ευρώ, το καθαρό διαθέσιμο ποσό μειώνεται σημαντικά (κοντά στα 16.500 €).

2. Μη αναγνώριση υποχρεώσεων: Τυχόν δανειακές υποχρεώσεις (π.χ. δόση δανείου 500 €/μήνα) δεν αφαιρούνται από το φορολογητέο εισόδημα ως απαλλαγή.

3. Τρέχοντα έξοδα: Όταν προστεθούν τα έξοδα συντήρησης του νοικοκυριού, η διατροφή, οι λογαριασμοί κοινής ωφέλειας και οι μετακινήσεις, το περίσσευμα για θέρμανση είναι μηδενικό.

Το Γεωγραφικό Αδιέξοδο: Καστοριά, Φλώρινα και Ορεινές Περιοχές

Το πρόβλημα γίνεται οξύτατο στις περιοχές της Βόρειας και Ορεινής Ελλάδας, όπως η Καστοριά και η Φλώρινα, όπου ο χειμώνας διαρκεί πάνω από έξι μήνες και οι θερμοκρασίες πέφτουν συχνά υπό του μηδενός.

Στις περιοχές αυτές, η θέρμανση δεν αποτελεί είδος πολυτελείας ή εποχική άνεση, αλλά βασική προϋπόθεση επιβίωσης.

Όταν τα νοικοκυριά αυτών των περιοχών αποκλείονται από το επίδομα λόγω τυπικών εισοδηματικών ορίων που δεν λαμβάνουν υπόψη το πραγματικό κόστος διαβίωσης και τις δανειακές υποχρεώσεις, καταδικάζονται να περάσουν τον χειμώνα σε συνθήκες ενεργειακής φτώχειας.

Συμπέρασμα

Η πολιτική των οριζόντιων εισοδηματικών ορίων αγνοεί τις πραγματικές δαπάνες, τα δάνεια και τις αυξημένες ανάγκες διαβίωσης. Όσο τα κριτήρια δεν προσαρμόζονται στο πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα μετά τις πάγιες υποχρεώσεις, η πλειονότητα των νοικοκυριών θα συνεχίσει να θεωρείται «στα χαρτιά» ευκατάστατη, αλλά στην πράξη θα αδυνατεί να ζεστάνει το σπίτι της.