Διορθωτική αύξηση στις συντάξεις λόγω του υψηλού πληθωρισμού εξετάζει να δώσει η κυβέρνηση στο τέλος του έτος. Το μέτρο μαζί με άλλα που έχουν στόχο την περαιτέρω στήριξη των συνταξιούχων βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα των παρεμβάσεων που επεξεργάζεται το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ενόψει του πακέτου ενίσχυσης των εισοδημάτων και φοροελαφρύνσεων που θα ανακοινωθεί τον Σεπτέμβριο στη ΔΕΘ.
Στο τραπέζι υπάρχουν τρία μέτρα με το επικρατέστερο σενάριο να προβλέπει τη χορήγηση μιας διορθωτικής αύξησης στις συντάξεις της τάξης του 2% με 2,5% λόγω του υψηλού πληθωρισμού.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Capital.gr ανάμεσα στις προτάσεις που συζητούνται και κοστολογούνται περιλαμβάνονται:
1.Η δημιουργία ενός ειδικού μηχανισμού προστασίας συντάξεων από τον πληθωρισμό βασικών αγαθών. Ο μηχανισμός προστασίας των συντάξεων από τον υψηλό πληθωρισμό θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί φέτος με μια επιπλέον αύξηση της τάξης του 2% με 2,5%. Ο γενικός πληθωρισμός μπορεί να κινείται στο 5% αλλά δεν αποτυπώνει το πραγματικό κόστος ζωής των ηλικιωμένων, που είναι υψηλότερο καθώς οι επιμέρους δείκτες τιμών σε είδη που έχουν ανάγκη (τρόφιμα, ενέργεια, φάρμακα, ενοίκιο) είναι πάνω από τον πληθωρισμό. Ο μηχανισμός αυτός θα μπορούσε να καλύπτει με μια πρόσθετη αύξηση ένα μέρος από τη διαφορά μεταξύ της αύξησης των συντάξεων και του δείκτη ακρίβειας σε συγκεκριμένα προϊόντα και υπηρεσίες. Για να προχωρήσει μια τέτοια πρόταση θα πρέπει να καταργηθεί η ρήτρα του νόμου Κατρούγκαλου που προβλέπει ότι η ετήσια αύξηση στις συντάξεις δεν μπορεί να ξεπερνά το ύψος του πληθωρισμού.
2.Η χορήγηση νέας αύξησης στο μόνιμο επίδομα των συνταξιούχων. Το ποσό από 250 ευρώ πέρυσι αυξάνεται στα 300 ευρώ, για φέτος και δίδεται σε περισσότερους συνταξιούχους. Υπάρχουν όμως σκέψεις για νέα έξτρα αύξηση ώστε το ποσό που θα πληρωθούν οι συνταξιούχοι φέτος τον Νοέμβριο να είναι ενδεχομένως στα 400 ευρώ.
3.Η μείωση των εισφορών-κρατήσεων σε κύριες ή και σε επικουρικές συντάξεις. Το σενάριο που συζητείται στο οικονομικό επιτελείο περιλαμβάνει την αναμόρφωση της Εισφοράς Αλληλεγγύης (ΕΑΣ ) που επιβάλλεται σε όλο το ποσό για κύριες συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ και σε επικουρικές άνω των 300 ευρώ. Για τις κύριες συντάξεις εξετάζεται να αφαιρούνται τα 1.400 ευρώ από το συνολικό ποσό της σύνταξης και η κράτηση να υπολογίζεται στο υπερβάλλον. Δηλαδή σε σύνταξη 2.200 ευρώ η κράτηση να επιβάλλεται στα 800 ευρώ και όχι στο σύνολο των 2.200 ευρώ που ισχύει τώρα. Για τις επικουρικές μελετάται ακόμη και η κατάργηση της εισφοράς. Οι αλλαγές δρομολογούνται και από το γεγονός ότι στην εξ αναβολής πιλοτική δίκη που θα γίνει στο Ελεγκτικό Συνέδριο στις 7 Οκτωβρίου, η εισήγηση που θα κατατεθεί είναι υπέρ της μείωσης των κρατήσεων ΕΑΣ στις κύριες συντάξεις.
Το επικρατέστερο σενάριο και το πιο απλό στην υλοποίησή του είναι να δοθεί μια έξτρα αύξηση στις συντάξεις με ρήτρα πληθωρισμού που θα ενεργοποιείται κάθε χρόνο από τη στιγμή που ο πληθωρισμός υπερβαίνει κάποιο όριο. Το κόστος της πρότασης αυτής με αύξηση 2,5% ανέρχεται περίπου στα 500 εκατ. ευρώ.
Οι απώλειες στις συντάξεις
Οι κύριες συντάξεις υπέστησαν αθροιστικές περικοπές που σε πολλές κατηγορίες έφτασαν το 20%-45% την περίοδο 2010-2018. Μέχρι το 2022 οι συντάξεις ήταν παγωμένες γιατί υπήρχε η ρήτρα από το μνημόνιο του 2015 που απαγόρευε τις αυξήσεις. Από το 2023 και μετά δόθηκαν αυξήσεις 7,75% το 2023, 3% το 2024, 2,4% το 2025 και το 2026.
Ωστόσο για έναν συνταξιούχο που έχασε 30% της σύνταξής του, οι αυξήσεις δεν έχουν καλύψει ούτε το μισό μέρος της απώλειας. Κάποιος συνταξιούχος για παράδειγμα που έπαιρνε 1.500 ευρώ και μετά τα μνημόνια η σύνταξη μειώθηκε στα 1.050 ευρώ, με τις αυξήσεις που άρχισε να παίρνει από το 2023 και μετά έφτασε να λαμβάνει σύνταξη 1.213 ευρώ. Η απώλεια από τα μνημόνια είναι 450 ευρώ και ως τώρα πήρε πίσω τα 163 ευρώ με αυξήσεις. Η αναπλήρωση των απωλειών είναι μόλις στο 35% και μένει ένα 65% της απώλειας που δεν έχει αποκατασταθεί
Αν προστεθεί και η παράμετρος του πληθωρισμού που τρώει τις αυξήσεις, τότε το αποτέλεσμα στην αγοραστική δύναμη των συνταξιούχων είναι αρνητικό.
