Η διοίκηση ενός Δήμου δεν περιορίζεται στην αποκομιδή των απορριμμάτων, στην αποκατάσταση των λακκουβών ή στη συντήρηση του δημοτικού φωτισμού. Αυτά είναι αναγκαία και αυτονόητα.
Δεν αρκούν όμως για να χαρακτηριστεί επιτυχημένη μια δημοτική αρχή. Στην πραγματικότητα, κάθε Δήμος καλείται να δώσει καθημερινά μάχη σε δύο διαφορετικά μέτωπα: το εσωτερικό και το εξωτερικό. Το πρώτο αφορά την καθημερινότητα του δημότη. Καθαροί δρόμοι, λειτουργικές υποδομές, περιποιημένοι κοινόχρηστοι χώροι, ασφάλεια, σωστή οργάνωση των υπηρεσιών και άμεση ανταπόκριση στα προβλήματα. Είναι η εικόνα που αντικρίζει ο πολίτης κάθε φορά που βγαίνει από το σπίτι του και, δικαιολογημένα, αποτελεί βασικό κριτήριο αξιολόγησης μιας δημοτικής αρχής.
Της Θεοδώρας Κωτσοπούλου
Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο μέτωπο, εξίσου σημαντικό, ίσως μάλιστα καθοριστικό για το μέλλον ενός τόπου. Είναι η εξωστρέφεια. Η ικανότητα του Δήμου να προσελκύει επενδύσεις, επισκέπτες, νέες επιχειρήσεις, ευρωπαϊκά προγράμματα και κάθε μορφή οικονομικής δραστηριότητας που δημιουργεί εισόδημα και νέες θέσεις εργασίας.
Ο ακρογωνιαίος λίθος κάθε υγιούς τοπικής κοινωνίας είναι η οικονομία. Χωρίς αυτήν, ακόμη και η καλύτερη διαχείριση της καθημερινότητας έχει συγκεκριμένα όρια. Δυστυχώς, πολλές δημοτικές αρχές εγκλωβίζονται αποκλειστικά στη διαχείριση της καθημερινότητας
. Αναλώνονται στο να επιλύουν προβλήματα που εμφανίζονται, αντί να σχεδιάζουν πολιτικές που θα δημιουργήσουν νέες ευκαιρίες. Αντί να διαμορφώνουν τις εξελίξεις, ακολουθούν τις εξελίξεις. Αντί να δρουν, αντιδρούν. Ας κάνουμε όμως μια νοητική άσκηση.
Ας υποθέσουμε ότι ένας Δήμος καταφέρνει να δημιουργήσει μια πραγματικά υποδειγματική πόλη.
Οι δρόμοι είναι άψογα ασφαλτοστρωμένοι, χωρίς ούτε μία λακκούβα. Οι κάδοι απορριμμάτων είναι πάντα καθαροί και άδειοι. Τα πάρκα γεμάτα λουλούδια και δέντρα. Δεν υπάρχουν αδέσποτα, ούτε γκράφιτι, ούτε παραμελημένα οικόπεδα.
Η λίμνη είναι πεντακάθαρη, οι κοινόχρηστοι χώροι άψογα συντηρημένοι και η εικόνα της πόλης πραγματικά υποδειγματική. Ας υποθέσουμε όμως ταυτόχρονα ότι οι περισσότεροι κάτοικοι αυτής της όμορφης πόλης ζουν με εισόδημα 600 ή 700 ευρώ τον μήνα. Δυσκολεύονται να πληρώσουν το ενοίκιο, να καλύψουν τους λογαριασμούς, να στηρίξουν τις σπουδές των παιδιών τους, να γεμίσουν το ρεζερβουάρ του αυτοκινήτου ή να απολαύσουν μια απλή έξοδο. Θα αισθάνονται πραγματικά ικανοποιημένοι από τη ζωή τους; Η απάντηση είναι μάλλον προφανής.
Όσο καλοσυντηρημένη κι αν είναι μια πόλη, όταν οι κάτοικοί της δεν βλέπουν προοπτική βελτίωσης του εισοδήματός τους, η δυσαρέσκεια αργά ή γρήγορα θα εκδηλωθεί. Και, όπως συμβαίνει σχεδόν πάντα, θα αναζητηθεί ένας υπεύθυνος. Συνήθως ο πρώτος που βρίσκεται μπροστά στα μάτια του πολίτη είναι ο Δήμαρχος.
Η κοινωνική ψυχολογία δείχνει ότι σε περιόδους οικονομικής πίεσης οι πολίτες αναζητούν πρόσωπα στα οποία μπορούν να αποδώσουν τις ευθύνες. Δεν εξετάζουν πάντοτε αν ο Δήμος διαθέτει τις αρμοδιότητες να επηρεάσει όλες τις οικονομικές εξελίξεις. Εκείνος που εκπροσωπεί την τοπική εξουσία γίνεται εύκολα ο αποδέκτης της αγανάκτησης.
Γι’ αυτό και μια δημοτική αρχή οφείλει να διατηρεί διαρκώς την ισορροπία ανάμεσα στα δύο μέτωπα. Η φροντίδα της καθημερινότητας είναι απαραίτητη, αλλά δεν αρκεί. Χρειάζεται παράλληλα ένα ολοκληρωμένο σχέδιο εξωστρέφειας που θα δημιουργεί ευκαιρίες, θα προσελκύει επενδύσεις, θα αξιοποιεί τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της περιοχής και θα ενισχύει την τοπική οικονομία.
Γιατί στο τέλος της ημέρας οι πολίτες ασφαλώς εκτιμούν μια καθαρή πόλη, έναν καλό φωτισμό, τα περιποιημένα πάρκα και τις ασφαλείς διαβάσεις.
Όμως η τελική τους κρίση διαμορφώνεται κυρίως από το αν η ζωή τους γίνεται οικονομικά καλύτερη.
Η πραγματική επιτυχία μιας δημοτικής αρχής δεν είναι μόνο να διαχειρίζεται σωστά την πόλη. Είναι να δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε οι άνθρωποί της να μπορούν να ζουν καλύτερα μέσα σε αυτήν.
