Τα τελευταία χρόνια η επικαιρότητα δεν αφήνει περιθώρια ανάσας. Φυσικές
καταστροφές, γεωπολιτικές εντάσεις, οικονομική αβεβαιότητα, κοινωνική πόλωση.
Κάθε εβδομάδα μοιάζει να φέρνει ένα νέο γεγονός που απαιτεί προσοχή, τοποθέτηση,
συναισθηματική συμμετοχή.
Ωστόσο, κάτι έχει αλλάξει. Όχι μόνο στα γεγονότα, αλλά και στον τρόπο που τα
προσλαμβάνουμε και τα διαχειριζόμαστε.
Η αδιάκοπη ροή ειδήσεων μέσω κινητού τηλεφώνου και κοινωνικών δικτύων έχει
μετατρέψει την ενημέρωση σε συνεχή έκθεση. Το φαινόμενο της «news fatigue» —
της κόπωσης από την υπερπληροφόρηση — περιγράφει ακριβώς αυτή τη συνθήκη:
όταν ο όγκος της πληροφορίας ξεπερνά τη δυνατότητα επεξεργασίας της.
Το αποτέλεσμα δεν είναι βαθύτερη κατανόηση, αλλά συχνά συναισθηματικό
μούδιασμα.
Παράλληλα, η πληροφορία δεν είναι ταυτόσημη με τη γνώση. Στο ψηφιακό
περιβάλλον, η δημοσιογραφική έρευνα και η επιστημονική ανάλυση συνυπάρχουν με
αυθόρμητες τοποθετήσεις, γεγονός που καθιστά δυσκολότερη τη διάκριση ανάμεσα
στην τεκμηριωμένη πληροφορία και την απλή άποψη. Η πίεση να έχουμε άποψη για
κάθε ζήτημα — και μάλιστα άμεσα — ενισχύει αυτή τη σύγχυση και επιβαρύνει
περαιτέρω το κλίμα.
Έτσι, η εξάντληση δεν προκύπτει μόνο από τα ίδια τα γεγονότα, αλλά και από τον
θόρυβο που τα περιβάλλει. Όταν η κρίση γίνεται μόνιμο φόντο και η πληροφορία
κατακλύζει χωρίς ιεράρχηση, ο εγκέφαλος αναζητά άμυνα: αποστασιοποίηση,
αδιαφορία ή επιλεκτική αποσύνδεση.
Σε αυτό το πλαίσιο, η λύση δεν είναι η αποχή από την ενημέρωση. Η ενημέρωση
παραμένει θεμέλιο μιας δημοκρατικής κοινωνίας. Αυτό που αλλάζει είναι ο τρόπος: η
ανάγκη για φιλτράρισμα, επιλογή αξιόπιστων πηγών και αποδοχή ότι δεν απαιτείται
τοποθέτηση για κάθε θέμα.
Η διαχείριση της πληροφορίας είναι πλέον δεξιότητα. Όχι για να αποφεύγουμε την
πραγματικότητα, αλλά για να μπορούμε να τη διαβάζουμε χωρίς να εξαντλούμαστε
από αυτήν.
Γιατί όταν η κρίση γίνεται κανονικότητα, η αντοχή δεν χτίζεται με περισσότερη
φασαρία, αλλά με περισσότερη επίγνωση.
Εν κατακλείδι, λοιπόν, θα λέγαμε ότι ο εγκέφαλος του ανθρώπου δεν πρέπει να
λαμβάνει τόσες πολλές πληροφορίες και μάλιστα όχι χρήσιμες και φυσικά δεν μπορεί
να τις επεξεργαστεί. Η απλή μας καθημερινότητα όμως έχει γίνει περισσότερο
σύνθετη από ποτέ με βάση τα προβλήματα που ανακύπτουν καθημερινά.
Δυστυχώς,
αυτό θα διογκώνεται από εδώ και πέρα και δεν υπάρχει επιστροφή…Το καλύτερο
δώρο που μπορεί να κάνει κάποιος στον εαυτό του είναι η επαφή του με την φύση και
η απομάκρυνση του από οθόνες όπως του υπολογιστή του κινητού και της
τηλεόρασης. Το φυσικό περιβάλλον είναι η καλύτερη οθόνη όλων…
Αξίζει λοιπόν να
ξεφεύγουμε από τους 4 τοίχους και τις 3 οθόνες. Μόνο τότε ο εγκέφαλός μας θα
αποκτήσει την υγεία που του αξίζει. Η ζωή είναι μικρή και είναι το δώρο που μας
χάρισε απλόχερα ο Θεός. Παράλληλα, μάς χάρισε το φυσικό περιβάλλον. Τόσο
όμορφο, τόσο αρμονικό και τόσο ιδανικό για να μας κάνει τουλάχιστον χαρούμενους.
