Το ζήτημα των αδρανών τραπεζικών καταθέσεων επανέρχεται στο προσκήνιο με αφορμή τη μαζική στροφή των ελληνικών τραπεζών σε συνδρομητικούς λογαριασμούς.
Υπενθυμίζεται ότι στην Ελλάδα, εάν ένας τραπεζικός λογαριασμός παραμείνει ανενεργός για 20 χρόνια, το υπόλοιπό του περιέρχεται στο Δημόσιο. Σε αυτό το πλαίσιο, η επιλογή των τραπεζών να επιβάλλουν μια χαμηλή μηνιαία προμήθεια διατήρησης λογαριασμού, εγείρει το ερώτημα αν πρόκειται για μια συμφέρουσα πρακτική – τόσο για τους πελάτες όσο και για το ίδιο το κράτος.
Μετά τη Eurobank και την Εθνική Τράπεζα, η Alpha Bank αναμένεται να γίνει η τρίτη συστημική τράπεζα που προχωρά σε αυτόματη αναβάθμιση των απλών καταθετικών λογαριασμών σε λογαριασμούς προνομίων.
Οι τράπεζες υποστηρίζουν ότι τα συνδρομητικά πακέτα απλοποιούν τις χρεώσεις και, στην πράξη, μειώνουν το κόστος για τους ενεργούς πελάτες. Με μία χαμηλή μηνιαία συνδρομή, ο καταθέτης μπορεί να πραγματοποιεί εμβάσματα, πληρωμές λογαριασμών και να διατηρεί κάρτα χωρίς επιμέρους προμήθειες, οι οποίες στο παρελθόν συχνά προκαλούσαν σύγχυση και δυσαρέσκεια.
Παράλληλα, τραπεζικές πηγές αναγνωρίζουν ότι η αυτόματη μετατροπή μπορεί να λειτουργήσει και ως «φίλτρο» για τους ανενεργούς λογαριασμούς, ωθώντας ορισμένους καταθέτες να τους κλείσουν.
Από την άλλη πλευρά, οι ενώσεις καταναλωτών βλέπουν την πρακτική αυτή με καχυποψία. Η ΕΚΠΟΙΖΩ καταγγέλλει αδιαφανείς και παραπλανητικές πρακτικές, επισημαίνοντας ότι η αυτόματη αλλαγή όρων χωρίς ρητή συγκατάθεση μπορεί να χαρακτηριστεί καταχρηστική, βάσει νομολογίας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για πολλούς πολίτες –ιδίως ηλικιωμένους ή περιστασιακούς χρήστες τραπεζικών υπηρεσιών– ακόμη και μια «μικρή» χρέωση 0,60 ή 0,80 ευρώ τον μήνα θεωρείται άδικη, όταν ο λογαριασμός διατηρείται απλώς ως αποταμιευτικό «μαξιλάρι».
Το κρίσιμο ερώτημα αφορά το Δημόσιο. Θεωρητικά, οι αδρανείς καταθέσεις που καταλήγουν στο κράτος μετά από 20 χρόνια αποτελούν δυνητικό έσοδο. Ωστόσο, στην πράξη τα ποσά αυτά είναι συνήθως μικρά και αφορούν λογαριασμούς που έχουν «ξεχαστεί». Αν οι συνδρομητικές χρεώσεις οδηγήσουν σε μαζικό κλείσιμο τέτοιων λογαριασμών, το Δημόσιο ενδέχεται να χάσει μελλοντικά έσοδα.
Σύμφωνα με τα ανωτέρω, η τακτική των λογαριασμών προνομίων μπορεί να θεωρηθεί «λογική» από την πλευρά των τραπεζών, ως εργαλείο εξορθολογισμού κόστους και υπηρεσιών. Για τους πελάτες τους όμως και κυρίως για το Δημόσιο, όμως, η εικόνα είναι πιο σύνθετη.
