Η ΕΕ έχει θεσπίσει νομοθεσία για τις συσκευασίες από τη δεκαετία του 1990. Ωστόσο, παρά τα μέτρα και τις επίμονες προσπάθειες, η ποσότητα των απορριμμάτων συσκευασίας στην ΕΕ διαρκώς αυξάνεται, ιδίως λόγω της αύξησης των διαδικτυακών αγορών και των κατ’ οίκον παραδόσεων.
Στοιχεία που δημοσίευσε η Eurostat δείχνουν ότι το 2021 κάθε Ευρωπαίος παρήγαγε – κατά μέσο όρο – πάνω από 188 κιλά απορριμμάτων συσκευασίας.
Από δέματα για διαδικτυακές αγορές, περιτύλιγμα από μεμβράνη ή αλουμινόχαρτο έως κυπελάκια και κάψουλες για καφέ, κάθε Ευρωπαίος πετά – συχνά αμέσως μετά την αγορά – μισό κιλό υλικού συσκευασίας κάθε μέρα.
Οι νέοι κανόνες – που υιοθέτησε κι επίσημα τον Δεκέμβριο το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο περιλαμβάνουν:
- στόχους για το 2030 και το 2040 όσον αφορά ελάχιστο ποσοστό ανακυκλωμένου περιεχομένου (έως 65% για πλαστικές φιάλες μίας χρήσης μέχρι το 2040)
- ελαχιστοποίηση του βάρους και του όγκου των συσκευασιών και αποφυγή περιττών συσκευασιών
- ελαχιστοποίηση των ουσιών που προκαλούν ανησυχία, μεταξύ άλλων με περιορισμό της διάθεσης στην αγορά συσκευασιών που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα και περιέχουν υπερφθοριωμένες και πολυφθοριωμένες αλκυλιωμένες ουσίες (PFAS), εάν υπερβαίνουν ορισμένα όρια.
Τι αλλάζει στις συσκευασίες μιας χρήσης
Με τους νέους κανόνες εισάγονται περιορισμοί στις πλαστικές συσκευασίες μίας χρήσης για:
- προσυσκευασμένα οπωροκηπευτικά βάρους έως 1,5 kg
- τρόφιμα και ποτά των οποίων η πλήρωση και η κατανάλωση πραγματοποιείται εντός ξενοδοχείων, μπαρ και εστιατορίων
- μεμονωμένες μερίδες αρτυμάτων, σαλτσών, κρέμας από γάλα και ζάχαρης σε ξενοδοχεία, μπαρ και εστιατόρια
- μικρές συσκευασίες μίας χρήσης για καλλυντικά προϊόντα και προϊόντα ατομικής καθαριότητας για χρήση στον τομέα των καταλυμάτων (π.χ. φιάλες σαμπουάν ή λοσιόν σώματος στα ξενοδοχεία)
- πολύ λεπτές πλαστικές σακούλες (π.χ. σακούλες που παρέχονται σε αγορές για χύδην είδη παντοπωλείου).
Στόχος η επαναχρησιμοποίηση των συσκευασιών
Ο κανονισμός θέτει παράλληλα νέους δεσμευτικούς στόχους επαναχρησιμοποίησης για το 2030 και ενδεικτικούς στόχους για το 2040.
Οι στόχοι ποικίλλουν ανάλογα με το είδος συσκευασίας που χρησιμοποιείται από τους οικονομικούς φορείς (για παράδειγμα, δεσμευτικοί στόχοι 40% για συσκευασίες μεταφοράς και συσκευασίες προς πώληση και 10% για ομαδοποιημένες συσκευασίες).
Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, οι επιχειρήσεις που προσφέρουν προϊόντα σε πακέτο θα πρέπει να παρέχουν στους πελάτες τη δυνατότητα να φέρνουν δικούς τους περιέκτες και να τους γεμίζουν με κρύα ή ζεστά ροφήματα ή έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα, χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση.
