Το δεύτερο Εργοστάσιο Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στην Ελλάδα, το οποίο αναμένεται να λειτουργήσει στη Δυτική Μακεδονία, προβλέπεται να συμβάλει σημαντικά
στην αγροτική παραγωγή, πέραν του ενεργειακού του πυλώνα. Όπως γνωστοποίησε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, μιλώντας διαδικτυακά στο 11ο συνέδριο για την Ανάπτυξη της Ελληνικής Γεωργίας στη Θεσσαλονίκη, το εργοστάσιο θα περιλαμβάνει και έναν πυλώνα συλλογής δεδομένων για την αγροτική εκμετάλλευση.
Μικροδορυφόροι και Αγροτική Ανάπτυξη
Ο κ. Παπαστεργίου επιβεβαίωσε επίσης την επικείμενη εκτόξευση της ελληνικής συστάδας μικροδορυφόρων, η οποία θα προσφέρει σημαντικά οφέλη και στον γεωργικό τομέα. Συγκεκριμένα, πρόκειται για 13 μικροδορυφόρους, συν επτά-οκτώ cubesats, οι οποίοι θα εκτοξευθούν με τις αποστολές Transporter 14, 15 και 16 της SpaceX, με τις εκτοξεύσεις να ξεκινούν το φετινό καλοκαίρι, τον Οκτώβριο-Νοέμβριο του 2025 και το πρώτο τρίμηνο του 2026.
Αυτοί οι μικροδορυφόροι θα παρέχουν πυκνή και ακριβή πληροφορία για ζητήματα όπως η μετεωρολογία, η καταγραφή ζημιών στην αγροτική παραγωγή (με διελεύσεις δύο έως τρεις φορές ημερησίως από σημεία ενδιαφέροντος), και η ποσότητα και ποιότητα των υδάτων των ποταμιών. Τα δεδομένα αυτά δεν θα είναι κλειστά, αλλά θα είναι διαθέσιμα μέσω ενός κυβερνητικού hub, ενός κέντρου όπου τα δεδομένα θα κατεβαίνουν σχεδόν σε πραγματικό χρόνο, με καθυστέρηση λίγων λεπτών. Αυτό θα επιτρέψει σε πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και τον ιδιωτικό τομέα να τα αξιοποιούν για την αγροτική καλλιέργεια. Ο υπουργός τόνισε πως, σε αντίθεση με την ανάλυση επιπέδου μέτρου που προσφέρει το σύστημα Copernicus, οι νέοι δορυφόροι θα προσφέρουν ανάλυση σε επίπεδο εκατοστών, επιτρέποντας την πλήρη χαρτογράφηση καλλιεργειών πολλές φορές την ημέρα, κάθε μέρα του χρόνου.
Ψηφιακός Μετασχηματισμός και Τεχνητή Νοημοσύνη στο Χωράφι
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης “τρέχει” ένα εμβληματικό έργο ψηφιακού μετασχηματισμού του γεωργικού τομέα, συγκεντρώνοντας μεγάλο όγκο χρήσιμων δεδομένων. Αυτά τα δεδομένα θα μπορούν να επεξεργαστούν με τον υπερυπολογιστή «Δαίδαλο», ώστε να παραχθούν αποτελεσματικές πολιτικές.
Σε ό,τι αφορά την εφαρμογή της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) “στο χωράφι”, ο κ. Παπαστεργίου σημείωσε ότι οι γεωπόνοι είναι οι αρμοδιότεροι να προσδιορίσουν τα πεδία εφαρμογής, ενώ τα αρμόδια υπουργεία φέρνουν τα κατάλληλα δεδομένα στους υπολογιστές των ανθρώπων που αναζητούν λύσεις. Επισήμανε ότι ένα από τα πρώτα επτά εργοστάσια ΤΝ στην Ευρώπη ξεκίνησε στο Λαύριο, με πυλώνες τον πολιτισμό, την πολιτική προστασία και την υγεία. Η πρόταση για το δεύτερο εργοστάσιο ΤΝ στη Δυτική Μακεδονία, σε συνεργασία με την Περιφέρεια και τοπικούς φορείς, θα έχει έναν πυλώνα που θα σχετίζεται με τη συλλογή δεδομένων για την αγροτική εκμετάλλευση, πέραν του ενεργειακού τομέα, ενισχύοντας έτσι άμεσα την ΤΝ στον αγροτικό τομέα.
Διαδίκτυο στην Ύπαιθρο και Διοικητικό Βάρος
Αναφορικά με την αδυναμία σύνδεσης στο Διαδίκτυο σε πολλές αγροτικές περιοχές, ο κ. Παπαστεργίου “έδειξε” το Διάστημα ως λύση. Τόνισε ότι σε μια χώρα με πολλά νησιά και βουνά, η εγκατάσταση οπτικών ινών σε κάθε χωράφι και νησί είναι αδύνατη. Αντίθετα, υπάρχουν ήδη λύσεις από το Διάστημα, όπως αυτές της SpaceX και άλλες ευρωπαϊκές, οι οποίες μπορούν να προσφέρουν σύνδεση με πολύ λογικό κόστος σε κάθε σημείο της χώρας. Επιπλέον, όπου υπάρχει στοιχειώδης κάλυψη 5G, η λύση του Fixed Wireless Access (σταθερής ασύρματης πρόσβασης), την οποία προσφέρουν οι ελληνικές εταιρείες τηλεπικοινωνιών, αποτελεί μια ασύρματη εναλλακτική.
Σχετικά με τις αρμοδιότητες των δήμων στην αγροτική παραγωγή, ο υπουργός ανέφερε ότι θα μπορούσαν να έχουν άποψη για τα αρδευτικά. Επισήμανε την ανάγκη για ολιστική προσέγγιση στη διαχείριση του νερού, συμπεριλαμβάνοντας την άρδευση (που αντιπροσωπεύει πάνω από το 80% της κατανάλωσης νερού) στις αρμοδιότητες των ΔΕΥΑ, παρά τις παθογένειες των ΤΟΕΒ.
Όσον αφορά το υψηλό διοικητικό βάρος που επιβαρύνει τους αγρότες, ο κ. Παπαστεργίου σημείωσε ότι τα δεδομένα υπάρχουν και οι βάσεις δεδομένων διαλειτουργούν. Χρειάζεται προσπάθεια ώστε το Δημόσιο να σταματήσει να ταλαιπωρεί τους αγρότες ζητώντας στοιχεία που μπορεί να αντλήσει μόνο του, τονίζοντας την αποφασιστικότητα της κυβέρνησης να αντιμετωπίσει τη γραφειοκρατία.
Κατάρτιση Αγροτών και Ψηφιακό Χάσμα
Σχολιάζοντας το ψηφιακό χάσμα στον αγροτικό τομέα, ο υπουργός αναφέρθηκε στα ευρήματα μίνι δημοσκόπησης στο συνέδριο, σύμφωνα με την οποία το 72,5% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι οφείλεται στην έλλειψη ψηφιακής επιμόρφωσης των αγροτών. Ο κ. Παπαστεργίου ανέφερε ότι έχει ήδη ξεκινήσει ένα πρόγραμμα ύψους 62 εκατ. ευρώ για νέες δεξιότητες με θεσμικούς φορείς και κοινωνικούς εταίρους. Υπογράμμισε την κοινή ευθύνη του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης να εντοπίσουν τις σύγχρονες τάσεις στην αγροτική παραγωγή και να προσεγγίσουν τους αγρότες για επιμόρφωση.
