Ολο και λιγότερες είναι οι «άσπρες μέρες» στη χώρα μας, καθώς υπάρχει σημαντική μείωση στη χιονόπτωση και στη χιονόστρωση στην Ελλάδα την περίοδο 1991-2020, τάση που συνεχίστηκε και στα χρόνια που ακολούθησαν. Από 30 έως και πάνω από 50 ημέρες λιγότερης χιονόστρωσης καταγράφονται σε πολλά βουνά τη δεκαετία 2011-2020 σε σχέση με την περίοδο 1991-2000, σε λεπτομερή μελέτη της ομάδας meteo του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών για τις τάσεις της περιόδου. Αναλύοντας τα δεδομένα ανά δεκαετία, οι ερευνητές σημειώνουν πως την περίοδο 2001-2010 παρατηρήθηκαν οι πρώτες ενδείξεις σημαντικής πτώσης στη διάρκεια και στο πάχος της χιονοκάλυψης. Ειδικά όμως στην πιο πρόσφατη δεκαετία 2011-2020 παρατηρήθηκαν οι πιο σημαντικές αποκλίσεις, με τις «λευκές μέρες» να μειώνονται σημαντικά.
«Τα κλιματικά μοντέλα δείχνουν πως οι τάσεις θα συνεχιστούν και στο μέλλον», αναφέρει ο διευθυντής Ερευνών στο Αστεροσκοπείο.
Με βάση τη μελέτη, τη δεκαετία 2011-2020 μειώθηκε η ετήσια χιονοκάλυψη σε σχέση με τον μέσο όρο των 30 ετών 1991-2020 (κλιματική περίοδος) κατά 20 ημέρες στο βόρειο τμήμα της οροσειράς της Πίνδου και στον Παρνασσό, 15 ημέρες στα βουνά της Ροδόπης, 13 ημέρες στη Δίρφυ στην Εύβοια, 10 ημέρες στα Αροάνια Ορη (ΒΑ Πελοπόννησος) και στον Ολυμπο, και μόλις κατά 2 ημέρες στα Λευκά Ορη στη δυτική Κρήτη, που παρουσιάζουν και τη μικρότερη μείωση. Και στον Ολυμπο αναλογικά η μείωση της χιονόπτωσης είναι πιο συγκρατημένη, λόγω υψομέτρου. Η ετήσια απώλεια χιονοκάλυψης την περίοδο 1991-2010, όπως προκύπτει από την ανάλυση του Γιάννη Μασλουμίδη, επιστημονικού συνεργάτη του meteo του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, είναι περίπου 2 ημέρες στη δυτική Μακεδονία, 1,8 ημέρες στο Πήλιο, 1,3 ημέρες στη Ροδόπη και μία ημέρα λιγότερο χιόνι κάθε έτος στις υπόλοιπες περιπτώσεις.
«Οι μεγαλύτερες μειώσεις στη χιονοκάλυψη σημειώνονται στη Βορειοδυτική Ελλάδα, όπου η μείωση των ημερών με χιονόστρωση είναι 30-45 ημέρες σε σχέση με τη δεκαετία 1991-2000. Πρόκειται για πολύ μεγάλη πτώση στη συγκεκριμένη περιοχή, η οποία, όπως και μεσόγεια τμήματα της κεντρικής Μακεδονίας, έχουμε δει πως θερμαίνεται ταχύτερα από την υπόλοιπη χώρα», λέει στην «Κ» ο κ. Κώστας Λαγουβάρδος, διευθυντής Ερευνών στο Αστεροσκοπείο και επιστημονικός υπεύθυνος του meteo.gr.
«Μειώνεται σημαντικά και η περίοδος που εκδηλώνονται χιονοπτώσεις. Το φθινόπωρο είναι πλέον ελάχιστες οι ημέρες που χιονίζει, με αφετηρία τα τέλη Νοεμβρίου, ενώ και την άνοιξη τα χιόνια λιώνουν νωρίτερα», συμπληρώνει ο κ. Λαγουβάρδος.
Η εικόνα αυτή εκφράζεται και στην περίοδο μετά το 2020, όπου υπήρχαν αρκετοί χειμώνες με υψηλές για την εποχή θερμοκρασίες και ελάχιστα χιόνια. «Ο περυσινός χειμώνας του 2023-2024 ήταν πολύ πιο θερμός και με πολύ λίγα χιόνια. Ακόμη και την περίοδο των Χριστουγέννων δεν υπήρχε χιονοκάλυψη, αφήνοντας τα περισσότερα χιονοδρομικά χωρίς δουλειά. Φέτος υπήρχε σημαντική χιονόστρωση την περίοδο των γιορτών, έχει χιονίσει γενικά περισσότερο από πέρυσι, αλλά η τάση μείωσης επιμένει», σημειώνει ο υπεύθυνος της ομάδας meteo.
Οι επιπτώσεις από τη μείωση της χιονοκάλυψης και του πάχους του χιονιού είναι σημαντικές. Βασικό πρόβλημα είναι ο λειψός εμπλουτισμός του υδροφόρου ορίζοντα, καθώς ειδικά το χιόνι είναι πολύτιμο. Το αργό λιώσιμο, κυρίως την άνοιξη, είναι ευεργετικό για τα υπόγεια ύδατα και την υγρασία του εδάφους. «Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως ενώ δεν έχει παρατηρηθεί σε επίπεδο χώρας σημαντική μείωση των βροχοπτώσεων τις τελευταίες δεκαετίες, εκτός ίσως τμημάτων της Δυτικής Ελλάδας που έχουν όμως μεγάλα ύψη βροχής, παρατηρείται συρρίκνωση του χιονιού, που επηρεάζει αρνητικά τον συνολικό υδρολογικό κύκλο στη χώρα μας», αναφέρει ο κ. Λαγουβάρδος. «Τα κλιματικά μοντέλα δείχνουν πως οι τάσεις θα συνεχιστούν και στο μέλλον, με ακόμη μεγαλύτερη μείωση των χιονοπτώσεων, ειδικά στα πιο χαμηλά υψόμετρα», συμπληρώνει.
Οι εξελίξεις αυτές προκαλούν μεγάλες επιπτώσεις στον χειμερινό τουρισμό. «Τα χιονοδρομικά κέντρα χαμηλότερου υψομέτρου παρουσίασαν μεγαλύτερη μείωση στη διάρκεια χιονιού σε σχέση με αυτά μεγαλύτερου υψομέτρου. Τη δεκαετία 2011-2020 η περίοδος χιονοκάλυψης ήταν έως και 36% πιο περιορισμένη από τη δεκαετία 1991-2000 (περίοδος Σεπτεμβρίου – Μαΐου) σε χιονοδρομικά με μέσο υψόμετρο μικρότερο των 1.900 μέτρων», σημειώνεται στην έρευνα, που υπογράφουν οι Γιάννης Μασλουμίδης, Σταύρος Ντάφης, Γιώργος Κύρος, Κώστας Λαγουβάρδος και Βασιλική Κοτρώνη. Αυτό σημαίνει πως χιονοδρομικά κέντρα όπως τα Καλάβρυτα ή ακόμη και ο Παρνασσός θα αντιμετωπίσουν δυσκολίες.
