Η Κυριακή των Βαΐων αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές και ξεχωριστές ημέρες της Ορθοδοξίας, καθώς σηματοδοτεί την έναρξη της Μεγάλης Εβδομάδας, λίγες ημέρες πριν από την κατανυκτική ημέρα του Πάσχα. Η ημέρα, για την εκκλησία, επαναφέρει στις μνήμες των πιστών την είσοδο του Ιησού στα Ιεροσόλυμα, όπου, σύμφωνα με την παράδοση ο λαός τον υποδέχτηκε με βάγια στα χέρια, ως ένδειξη αναγνώρισης.
Το 2026, η Κυριακή των Βαΐων πέφτει στις 5 Απριλίου, μία εβδομάδα πριν από την Κυριακή του Πάσχα στις 12 Απριλίου, και λειτουργεί ως πέρασμα από την καθημερινότητα στο κλίμα της Μεγάλης Εβδομάδας.
Σύμφωνα με την παράδοση, οι πιστοί από το πρωί της ημέρες, πηγαίνουν στην Εκκλησία, όπου παρακολουθούν τη Θεία Λειτουργία λαμβάνουν τα ευλογημένα βάγια, τα οποία συνήθως είναι πλεγμένα σε σχήμα σταυρού ή στεφάνου και ύστερα τα φιλούν στο εικονοστάσι.
Την συγκεκριμένη ημέρα, η διατροφικές συνήθειες των πιστών έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς μαζί με την ημέρα του Ευαγγελισμού είναι οι μέρες που καταναλώνεται ψάρι – παρά την νηστεία της Σαρακοστής.
Έτσι, το τραπέζι της ημέρας περιλαμβάνει συνήθως παραδοσιακά πιάτα όπως μπακαλιάρο, ψάρι και θαλασσινά που συνοδεύονται από νηστίσιμα εδέσματα, ενώ με αυτόν τον τρόπο σηματοδοτείται και η έναρξη της νηστείας της Μεγάλης Εβδομάδας.
Παράλληλα, ήθη, έθιμα και παραδόσεις συνοδεύουν την ημέρα, ενώ σε όλη την Ελλάδα, διατηρούνται ζωντανά μέχρι και σήμερα.
Στην Κέρκυρα για παράδειγμα, τα βάγια πλέκονται με ιδιαίτερη επιμέλεια σε περίτεχνα σχέδια και μοιράζονται στους πιστούς, προετοιμάζοντας το κλίμα για τα εντυπωσιακά έθιμα που θα ακολουθήσουν τη Μεγάλη Εβδομάδα.
Παράλληλα, στη Σκιάθο, πραγματοποιείται μία ξεχωριστή λιτανεία, όπου η εικόνα της Παναγίας περιφέρεται σε ολόκληρο το νησί, περνώντας από πολλές στάσεις και δημιουργώντας μια έντονη αίσθηση συμμετοχής της κοινότητας.
Σε μέρη της Βορείου Ελλάδος οι πιστοί ραντίζουν τα σπίτια τους με τα φύλλα βαΐων και αγιασμό.
Αντίστοιχα, στην Ηπειρωτική Ελλάδα, οι πιστοί πλέκουν μόνοι τους βάγια σε σχήμα σταυρού και τα τοποθετούν στα εικονοστάσια των σπιτιών τους, ενώ σε ορισμένα χωριά διατηρείται το έθιμο να φυλάσσονται τα περσινά βάγια και να καίγονται, συμβολίζοντας την ανανέωση της πίστης.
