Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων αναμένεται να προχωρήσει, μέχρι το τέλος του έτους, στην ενεργοποίηση ενός νέου ψηφιακού εργαλείου παρακολούθησης των λιανικών συναλλαγών, το οποίο θα αντικαταστήσει το σημερινό σύστημα e-send.
Πρόκειται για ένα ακόμη βήμα στον ευρύτερο ψηφιακό μετασχηματισμό της φορολογικής διοίκησης, με στόχο τον περιορισμό της φοροδιαφυγής και την ενίσχυση της διαφάνειας στις συναλλαγές.
Πώς θα λειτουργεί
Με το νέο σύστημα, κάθε απόδειξη που εκδίδεται από ταμειακή μηχανή ή φορολογικό ηλεκτρονικό μηχανισμό (ΦΗΜ) θα διαβιβάζεται σχεδόν σε πραγματικό χρόνο στα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ, μέσω απευθείας διασύνδεσης με την πλατφόρμα myDATA. Δεν θα απαιτούνται πρόσθετες ενέργειες από τις επιχειρήσεις – η μεταφορά των δεδομένων θα γίνεται αυτόματα, τη στιγμή σχεδόν που κόβεται η απόδειξη.
Βασικό στοιχείο της νέας υποδομής είναι η πλήρης διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με τα τερματικά POS. Στόχος είναι κάθε πληρωμή με κάρτα να συνοδεύεται υποχρεωτικά από την αντίστοιχη απόδειξη, ώστε να περιορίζονται τόσο οι δυνατότητες απόκρυψης συναλλαγών όσο και τα τεχνικά λάθη ή οι παραλείψεις κατά τη διαβίβαση στοιχείων που σήμερα οδηγούν συχνά σε πρόστιμα.
Έλεγχος με «έξυπνα» εργαλεία ανάλυσης δεδομένων
Το νέο εργαλείο θα υποστηρίζει προηγμένες εφαρμογές ανάλυσης δεδομένων, ικανές να επεξεργάζονται τον τεράστιο όγκο των στοιχείων, να παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο και να εντοπίζουν αυτόματα ασυνήθιστες μεταβολές στη συμπεριφορά μιας επιχείρησης, όπως για παράδειγμα, μια ξαφνική πτώση στον αριθμό των εκδιδόμενων αποδείξεων ή μια αδικαιολόγητη μείωση του τζίρου. Τέτοιες αποκλίσεις θα μπαίνουν αυτόματα στο στόχαστρο των ελεγκτικών υπηρεσιών, οι οποίες θα εξετάζουν αν υπάρχει βάσιμος λόγος γι’ αυτές ή αν πρόκειται για ενδεχόμενη απόκρυψη εσόδων.
Η δυνατότητα αυτή αναμένεται να επιταχύνει σημαντικά τους ελέγχους: η ΑΑΔΕ θα μπορεί να αξιολογεί ταχύτερα ύποπτες υποθέσεις και να αποφασίζει άμεσα αν χρειάζεται επιτόπιος έλεγχος, ενώ η παρακολούθηση των συναλλαγών θα συνδυάζεται και με τον έλεγχο διακίνησης εμπορευμάτων, ενισχύοντας τη συνολική εικόνα που έχει η αρχή για τη δραστηριότητα μιας επιχείρησης.
Χρηματοδότηση και πλαίσιο του έργου
Το έργο χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό της ΑΑΔΕ για την πλήρη ψηφιοποίηση των φορολογικών διαδικασιών. Η φιλοσοφία πίσω από την αλλαγή είναι η μετατόπιση του βάρους από τους εκ των υστέρων ελέγχους, που βασίζονται σε διασταυρώσεις στοιχείων αφού έχει ήδη περάσει καιρός, σε μια συνεχή, σχεδόν ζωντανή παρακολούθηση της αγοράς.
Τα πρόστιμα παραμένουν αυστηρά
Το ισχύον πλαίσιο κυρώσεων για επιχειρήσεις που δεν διαβιβάζουν ή διαβιβάζουν εκπρόθεσμα στοιχεία λιανικών συναλλαγών δεν αλλάζει. Για αποδείξεις που επιβαρύνονται με ΦΠΑ, το πρόστιμο παραμένει στο 50% του αναλογούντος φόρου, με ελάχιστο ποσό τα 250 ευρώ για επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία και τα 500 ευρώ για όσες τηρούν διπλογραφικά βιβλία.
Πότε αναμένεται να ενεργοποιηθεί
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της ΑΑΔΕ, το νέο σύστημα αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία έως το τέλος του 2026, αντικαθιστώντας οριστικά το υφιστάμενο σύστημα e-send. Παράλληλα, η αρχή προχωρά και σε άλλες ψηφιακές αλλαγές στο ίδιο πνεύμα, όπως η σταδιακή κατάργηση των χάρτινων αποδείξεων σε συγκεκριμένους κλάδους (π.χ. βενζινάδικα) από το 2027, και η επέκταση του Ψηφιακού Πελατολογίου σε νέους επαγγελματικούς κλάδους.
