Από την Αρχαία Ελλάδα μέχρι τις σημερινές τούρτες, το έθιμο κρύβει συμβολισμούς για ευχές, φως και νέα ξεκινήματα
Η στιγμή που όλοι τραγουδούν γύρω από μια τούρτα και ο εορτάζων κλείνει τα μάτια για να σβήσει τα κεράκια είναι από τις πιο γνώριμες εικόνες των γενεθλίων. Λίγοι όμως γνωρίζουν ότι πίσω από αυτή τη χαρούμενη συνήθεια κρύβεται μια ιστορία αιώνων.
Οι ρίζες του εθίμου φτάνουν μέχρι την Αρχαία Ελλάδα. Σύμφωνα με ιστορικές αναφορές, οι πιστοί πρόσφεραν στη θεά Άρτεμη στρογγυλές πίτες με αναμμένα κεριά, ώστε να θυμίζουν το φως της σελήνης, με την οποία συνδεόταν η θεότητα. Πίστευαν επίσης ότι ο καπνός από τα κεριά ανέβαζε τις προσευχές και τις ευχές προς τον ουρανό.
Με το πέρασμα των χρόνων, η φλόγα του κεριού απέκτησε και άλλους συμβολισμούς. Συνδέθηκε με τη ζωή, την ενέργεια, την προστασία και την καλή τύχη. Το αναμμένο κερί συμβόλιζε το φως της ζωής, ενώ το σβήσιμό του σήμαινε το τέλος ενός κύκλου και την αρχή ενός νέου.
Η σημερινή μορφή του εθίμου καθιερώθηκε κυρίως στη Γερμανία του 18ου αιώνα, όπου στις παιδικές γιορτές τοποθετούσαν στην τούρτα ένα κερί για κάθε χρόνο ηλικίας και ένα επιπλέον για καλοτυχία. Από εκεί η συνήθεια εξαπλώθηκε σε όλη την Ευρώπη και αργότερα σε ολόκληρο τον κόσμο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η ευχή πριν το φύσημα. Η παράδοση λέει πως αν όλα τα κεράκια σβήσουν με μία μόνο ανάσα, η ευχή θα πραγματοποιηθεί. Ακόμη κι αν σήμερα αυτό αντιμετωπίζεται περισσότερο σαν παιχνίδι, η στιγμή παραμένει συμβολική και γεμάτη προσμονή.
Πέρα όμως από την ιστορία και τους συμβολισμούς, το σβήσιμο των κεριών είναι και μια κοινή εμπειρία χαράς. Φίλοι και οικογένεια συμμετέχουν σε μια μικρή τελετουργία που φέρνει κοντά τους ανθρώπους και δημιουργεί αναμνήσεις.
Ίσως τελικά γι’ αυτό το έθιμο άντεξε στον χρόνο. Γιατί δεν αφορά μόνο μια τούρτα και λίγα κεράκια, αλλά την ανάγκη του ανθρώπου να γιορτάζει τη ζωή, να κάνει ευχές και να ελπίζει στο επόμενο κεφάλαιο.
