Οι «σαράντα» ημέρες της Σαρακοστής που διαρκεί τελικά 48
Η Μεγάλη Σαρακοστή, με την αυστηρή έννοια, αφορά τις σαράντα ημέρες που συμβολίζουν τη 40ήμερη νηστεία του Χριστού στην έρημο, τις 40 ημέρες του Μωυσή στο όρος Σινά καθώς και τα 40 χρόνια πορείας των Ισραηλιτών στην έρημο Οι σαράντα ημέρες ολοκληρώνονται την Παρασκευή πριν από το Σάββατο του Λαζάρου. Στη συνέχεια ακολουθεί η Μεγάλη Εβδομάδα, η οποία αποτελεί ξεχωριστή, ιδιαίτερα κατανυκτική περίοδο και δεν υπολογίζεται μέσα στις «σαράντα» ημέρες της Σαρακοστής, παρότι εντάσσεται στη συνολική νηστεία.
Αν προσθέσουμε τις 40 ημέρες της Μεγάλης Σαρακοστής, το Σάββατο του Λαζάρο, την Κυριακή των Βαΐων και τη Μεγάλη Εβδομάδα μέχρι το Μεγάλο Σάββατο φτάνουμε συνολικά στις 48 ημέρες νηστείας μέχρι το Πάσχα. Η ονομασία «Σαρακοστή» διατηρήθηκε από τα πρώτα χριστιανικά χρόνια, καθώς ο αριθμός 40 έχει έντονο συμβολικό και πνευματικό χαρακτήρα στη χριστιανική παράδοση. Έτσι, παρότι η νηστεία διαρκεί περισσότερο, το όνομα παραμένει συνδεδεμένο με τις «σαράντα» ημέρες προετοιμασίας πριν από το Θείο Πάθος και την Ανάσταση.
Η παράδοση προστάζει ότι κατά τη διάρκεια της νηστείας, σε γενικές γραμμές απαγορεύονται κρέας, ψάρι, γαλακτοκομικά, λάδι και κρασί. Κατ’ εξαίρεσιν τα Σάββατα και τις Κυριακές επιτρέπονται το λάδι και το κρασί, εκτός από το Μεγάλο Σάββατο, που είναι το μοναδικό Σάββατο του έτους στο οποίο απαγορεύονται λάδι και κρασί. Στις 25 Μαρτίου και την Κυριακή των Βαΐων (5 Απριλίου 2026) τρώμε ψάρι.
Νηστεία και «αποτοξίνωση»: Ένας διαδεδομένος μύθος
Στην πραγματικότητα, όμως, η νηστεία δεν είναι αποτοξινωτική μέθοδος. Η αποτοξίνωση είναι μια συνεχής, φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού μας. Το σώμα διαθέτει ήδη τους δικούς του, εξαιρετικά αποτελεσματικούς μηχανισμούς απομάκρυνσης άχρηστων ουσιών, μέσω του ήπατος, των νεφρών και του εντέρου. Δεν χρειάζεται κάποιο ειδικό διατροφικό πρωτόκολλο για να «ενεργοποιηθεί» αυτή η διαδικασία — συμβαίνει καθημερινά, αδιάκοπα. Η αντίληψη ότι η αποχή από ζωικά προϊόντα «καθαρίζει» τον οργανισμό βασίζεται στην απλουστευτική προσέγγιση ότι τα ζωικά τρόφιμα είναι εξ ορισμού επιβλαβή ή «γεμάτα τοξίνες». Αυτό δεν ισχύει. Η ποιότητα, η ποσότητα και η συνολική ισορροπία της διατροφής είναι εκείνες που καθορίζουν την επίδρασή της στην υγεία. Μια σωστά οργανωμένη νηστεία με έμφαση σε όσπρια, λαχανικά, φρούτα, ξηρούς καρπούς και ποιοτικές πηγές φυτικής πρωτεΐνης μπορεί να συμβάλει θετικά στη βελτίωση της διατροφικής ποιότητας. Όχι επειδή «αποτοξινώνει», αλλά επειδή ενισχύει την πρόσληψη φυτικών ινών, αντιοξειδωτικών και ωφέλιμων θρεπτικών συστατικών. Η νηστεία είναι μια διατροφική και για πολλούς πνευματική επιλογή, η οποία μπορεί να έχει οφέλη όταν γίνεται με μέτρο και ισορροπία.
