Η στεγαστική κρίση παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα αγκάθια της ελληνικής οικονομίας. Οι τιμές πώλησης και ενοικίασης διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα, ενώ η προσφορά παραμένει περιορισμένη, παρά τις επανειλημμένες παρεμβάσεις του κράτους και τα προγράμματα στήριξης της στέγης. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η κυβέρνηση ενεργοποιεί ένα νέο μέτρο-πίεση προς τις τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης δανείων (servicers): τον διπλό ΕΝΦΙΑ για τα ακίνητα που μένουν αναξιοποίητα.
Από τις αρχές του 2026, όσα διαμερίσματα και κατοικίες ανήκουν σε πιστωτικά ιδρύματα ή servicers και παραμένουν κλειστά, θα επιβαρύνονται με προσαύξηση 100% στον κύριο ΕΝΦΙΑ. Εξαίρεση θα έχουν μόνο τα ακίνητα που έχουν ενοικιαστεί τουλάχιστον έξι μήνες μέσα στο προηγούμενο έτος.
Το μέτρο, που θεσπίστηκε με νόμο τον Δεκέμβριο του 2024, θα ισχύσει έως το 2028, ενώ τα πρόσθετα έσοδα θα κατευθύνονται σε δράσεις ενίσχυσης της στεγαστικής πολιτικής — όπως προγράμματα ανακαίνισης, επιδότησης ενοικίου ή κοινωνικής κατοικίας.
Πώς θα εφαρμοστεί ο διπλός ΕΝΦΙΑ
Η εφαρμογή του μέτρου περιλαμβάνει τρία βασικά βήματα:
- Υπουργική απόφαση από τα συναρμόδια υπουργεία Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών και Κοινωνικής Συνοχής, η οποία θα καθορίσει τις τεχνικές λεπτομέρειες.
- Εκκαθάριση ΕΝΦΙΑ από την ΑΑΔΕ, ώστε να εντοπιστούν τα ακίνητα που εμπίπτουν στη ρύθμιση.
- Ανακοίνωση του τρόπου αξιοποίησης των εσόδων, με συγκεκριμένες δράσεις στέγασης που θα χρηματοδοτηθούν από τον πρόσθετο φόρο.
Με την έκδοση της υπουργικής απόφασης, η ΑΑΔΕ θα πραγματοποιήσει την πρώτη καταγραφή των κλειστών ακινήτων που βρίσκονται στα χαρτοφυλάκια τραπεζών και εταιρειών διαχείρισης.
Περίπου 10.000 ακίνητα στο «στόχαστρο»
Οι εκτιμήσεις της αγοράς αναφέρουν ότι περίπου 10.000 κατοικίες ανήκουν σήμερα σε τράπεζες και servicers και παραμένουν κλειστές. Η 31η Δεκεμβρίου 2025 θα αποτελέσει την ημερομηνία-ορόσημο για τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ του 2026. Όσα ακίνητα εξακολουθούν να είναι αδιάθετα εκείνη την ημέρα, θα επιβαρυνθούν με τη διπλή φορολόγηση.
Ανάλογα με το πόσα από αυτά θα παραμείνουν εκτός αγοράς, θα καθοριστεί και το ύψος των επιπλέον εσόδων που θα εισρεύσουν στα δημόσια ταμεία.
Ένα νέο εργαλείο για μια δύσκολη στεγαστική εξίσωση
Η ενεργοποίηση του διπλού ΕΝΦΙΑ έρχεται ως συμπληρωματικό μέτρο στις μέχρι σήμερα πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, όπως το πρόγραμμα «Σπίτι μου», οι επιδοτήσεις δανείων και οι ανακαινίσεις παλαιών κατοικιών. Ωστόσο, η προσφορά παραμένει χαμηλή και οι τιμές συνεχίζουν να ανεβαίνουν.
Ο νέος φόρος επιχειρεί να ωθήσει τις τράπεζες να «ξεπαγώσουν» τα ακίνητα που κρατούν στα χαρτοφυλάκιά τους, ώστε να αυξηθεί η διαθέσιμη κατοικία και να σταθεροποιηθούν οι τιμές. Αν το μέτρο αποδώσει, αναμένεται να ενισχύσει τη ροή νέων ακινήτων στην αγορά ήδη από το πρώτο εξάμηνο του 2026.
Αν όμως αποδειχθεί ανεπαρκές ή εφαρμοστεί με καθυστερήσεις, κινδυνεύει να προστεθεί σε μια μακρά λίστα από πολιτικές που δεν κατάφεραν να ανακόψουν την πορεία ανόδου της στέγης στην Ελλάδα.
