- Η 11η Δεκεμβρίου καθιερώθηκε ως Διεθνής Ημέρα των Βουνών για να αναδείξει τον ζωτικό ρόλο που παίζει το βουνό στη ζωή των ανθρώπων
- Το 2022 ξεκίνησε στη χώρα μας το καθεστώς των “Απάτητων Βουνών” στο πλαίσιο της προστασίας και της διατήρησής τους
Η 11η Δεκεμβρίου καθιερώθηκε το 2003 από τα Ηνωμένα Έθνη ως Διεθνής Ημέρα των Βουνών για να αναδείξει τον ζωτικό ρόλο που παίζει το βουνό στη ζωή των ανθρώπων και να υπενθυμίσει στη διεθνή κοινότητα την ευθύνη που έχει για τη διατήρησή του. Φέτος η Διεθνής Ημέρα Βουνών εστιάζει στην ικανότητα και τις ανάγκες των ανθρώπων σε σχέση με τα βουνά, μέσω του συνθήματος: «Ορεινές λύσεις για ένα βιώσιμο μέλλον – καινοτομία, προσαρμογή και νεολαία».
Η χώρα μας είναι από τις πλέον ορεινές χώρες στην Ευρώπη. Το 80% της Ελλάδας είναι ορεινό έδαφος. Το 2022 ξεκίνησε το καθεστώς των “Απάτητων Βουνών”, στο πλαίσιο της προστασίας και της διατήρησής τους, όπου απαγορεύτηκαν οι διάνοιξη νέων δρόμων και η δημιουργία τεχνητών επιφανειών. Τα βουνά όμως, στη χώρα μας και αλλού, απειλούνται ιδιαίτερα από την κλιματική αλλαγή, γεγονός που επιδρά στη διατήρηση του περιβάλλοντος, της βιοποικιλότητας αλλά και των ανθρώπινων κοινοτήτων και πληθυσμών που φιλοξενούν.
Στο πλαίσιο αυτό δείτε από το Αρχείο της ΕΡΤ επεισόδιο της σειράς:
ΒΟΥΝΑ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ με θέμα το βουνό του ΓΡΑΜΜΟΥ, το τέταρτο ψηλότερο της χώρας, με υψόμετρο 2520 μ.
Το επεισόδιο της σειράς οικολογικού ντοκιμαντέρ ακολουθεί έμπειρους ορειβάτες που εξερευνούν τη φυσική και πολιτισμική ιστορία διαφόρων περιοχών στο βουνό του Γράμμου.
Η αφήγηση ξεκινά με πλάνα του ποταμού Σαραντάπορου ενώ αναφέρονται δοξασίες γύρω από τον ποταμό. Ακολουθούν πλάνα των βουνοκορφών της περιοχής ενώ η αφήγηση εστιάζει στο χωριό Αμάραντος, στις ρίζες του και κάποια ιστορικά στοιχεία, αναφέρεται σύντομα η αντίσταση των κατοίκων του στον Αλή Πασά και προβάλλονται πλάνα της βουνοκορφής Γκαμήλα.
Ακούγονται πληροφορίες για τα Μαστοροχώρια της Κόνιτσας και τις τέχνες που καλλιέργησαν οι κάτοικοί τους διαχρονικά, ενώ η αφήγηση εστιάζει στο χωριό Πυργόσιαννη. Αναφέρονται ο λαϊκός αρχιτέκτονας Ζιώγας Φρόντζος, το Μουσείο Λαϊκής Αρχιτεκτονικής της περιοχής και το γεφύρι της Κόνιτσας. Λόγος γίνεται για τη μετανάστευση των κατοίκων, βασισμένος σε φωτογραφικό υλικό που αποτυπώνει οικογένειες ολόκληρες και μάστορες που κατασκεύασαν τούνελ στην Αμερική. Aκολουθούν πλάνα που ζουμάρουν σε ιστό αράχνης στην περιοχή ενώ ακούγεται πως η αράχνη είναι ο μάστορας της φύσης.
Στη συνέχεια παρουσιάζεται το χωριό Χιονιάδες, αναλύεται η ετυμολογία του ονόματος του χωριού. Λόγος γίνεται για την πληθώρα ζωγράφων που γέννησε το χωριό, με το πλούσιο έργο τους και την ιδιότυπη παράδοση. Προβάλλονται αγιογραφίες μέσα από ναούς και κοσμικά έργα ζωγραφικής ενώ αναφέρονται οι σημαντικοί ντόπιοι ζωγράφοι Παγώνης και Μιχαήλ Ζήκος και αλλά και τα «μπλούκια», οι νομαδικές ομάδες των ντόπιων καλλιτεχνών. Αναφέρονται οι δυτικότροπες επιρροές των ντόπιων ζωγράφων. Η κάμερα προχωρά στο χωριό Πληκάτι με πλάνα από αυτό και ακούγονται αναφορές σχετικά με τα σημάδια του Εμφυλίου στο χωριό. Στη συνέχεια παρουσιάζεται η Αετομηλίτσα, στα 1400 μέτρα, ένα από τα ψηλότερα χωριά της χώρας.
Έπειτα γίνονται αναφορές στην ιστορία του Εμφυλίου στο Γράμμο ενώ ακολουθούν πλάνα από την τοπική πανίδα και χλωρίδα: φυτά, λουλούδια, μέλισσες, ζώα. Παρουσιάζονται πλάνα από την κορυφή Πάνω Αρένα και τις λίμνες Μουτσάλια ή Αρένες, και πλάνα από το αμφίβιο τρίτων στο φυσικό του περιβάλλον ενώ ακούγονται πληροφορίες για το είδος. Η κάμερα ανοίγει για να περιβάλλει τα δέντρα που βρίσκονται γύρω από τη λίμνη εστιάζοντας στη σημασία των κωνοφόρων δασών για το περιβάλλον.
Μετά παρουσιάζεται ο Ιερός Ναός Αγίου Ζαχαρία, είναι ένα διατηρητέο μοναστήρι στην Περιφερειακή Ενότητα Καστοριάς κατασκευασμένο προ 900 ετών ενώ η κάμερα περνά στον εσωτερικό χώρο για να προβάλει τις τοιχογραφίες του 17ου αιώνα. Η καταγραφή συνεχίζεται στη Γράμμουστα όπου ντόπιοι παπούδες τραγουδούν παρασοδιακό τραγούδι ενώ ο Χρόνης Δούγιας αφηγείται ιστορία από το παρελθόν με θέμα την καταστροφή της Γράμμουστας και τον Αλή Πασά, που διανθίζεται με φωτογραφικά τεκμήρια συλλεγμένα από τους κατοίκους. Στη συνέχεια η αφήγηση της εκπομπής εστιάζει στην ιστορία της Γράμμουστας.
Στο τέλος προβάλλονται πλάνα με κτηνοτρόφους της περιοχής και αναφέρεται λαϊκός μύθος που θέλει τη λίμνη Γκιστόβα να επικοινωνεί υπόγεια με τη Λάρισα.
Σκηνοθεσία: Δημήτρης Καραθανάσης
ΑΦήγηση: Μαρία Κουφοπούλου
Σύνταξη: Νικόλαος Βογιατζής
Δείτε περισσότερα στο archive.ert.gr
πηγή: ertnews.gr
