Η αύξηση στην τιμή του βουτύρου επηρεάζει τους Ευρωπαίους καταναλωτές και αρτοποιούς, παραμονές των ΧριστουγέννωνΟ ζαχαροπλάστης Aρνό Ντελμοντέλ απλώνει ζύμη για κρουασάν και σοκολατένιες λιχουδιές που αργότερα βγαίνουν χρυσαφένια και μυρωδάτα από το φούρνο στο ζαχαροπλαστείο του στο Παρίσι. Η τιμή του τόσο απαραίτητου βουτύρου για τα αρτοσκευάσματα έχει αυξηθεί τους τελευταίους μήνες, κατά 25% μόνο από τον Σεπτέμβριο, λέει. Αρνείται όμως να ακολουθήσει κάποιους ανταγωνιστές που άρχισαν να φτιάχνουν τα κρουασάν τους με…μαργαρίνη. «Είναι μια παραμόρφωση του τι είναι κρουασάν», τονίζει κατηγορηματικά ο Ντελμοντέλ. «Ένα κρουασάν γίνεται με βούτυρο»
Μια από τις μικρές απολαύσεις της ζωής, το βούτυρο που αλείφεται σε ζεστό ψωμί ή εμποτίζει κέικ και ψητά κρέατα με την πλούσια γεύση του, έχει γίνει πιο ακριβό σε όλη την Ευρώπη τον τελευταίο χρόνο. Με φόντο την άνοδο του πληθωρισμού μετά την πανδημία που επιδεινώθηκε λόγω του πόλεμου στην Ουκρανία, το αυξανόμενο κόστος του βουτύρου είναι ένα ακόμη πλήγμα για τους καταναλωτές που έχουν να ψήσουν εορταστικές λιχουδιές.
Σε ολόκληρη την ΕΕ των 27 μελών, η τιμή του βουτύρου αυξήθηκε κατά μέσο όρο κατά 19% από τον Οκτώβριο του 2023 έως τον Οκτώβριο του 2024, ενώ πιο συγκεκριμένα στη Σλοβακία κατά 49% και στη Γερμανία και την Τσεχία κατά και 40% , σύμφωνα με στοιχεία που παρέχονται στο Associated Press από το εκτελεστικό σκέλος της ΕΕ Στη Γερμανία, μία συσκευασία βουτύρου 250 γραμμαρίων κοστίζει τώρα γενικά μεταξύ 2,40 και 4 ευρώ, ανάλογα με τη μάρκα και την ποιότητα.
«Κάθε μήνα το βούτυρο γίνεται πιο ακριβό»
Η αύξηση είναι αποτέλεσμα της παγκόσμιας έλλειψης γάλακτος που προκαλείται από τη μείωση της παραγωγής, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών και της Νέας Ζηλανδίας, που είναι ένας από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς βουτύρου στον κόσμο, σύμφωνα με τον οικονομολόγο Mariusz Dziwulski, αναλυτή της αγοράς τροφίμων και γεωργικών προϊόντων στην PKO Bank Polski στο Βαρσοβία.
Το ευρωπαϊκό βούτυρο έχει συνήθως υψηλότερη περιεκτικότητα σε λιπαρά από το βούτυρο που πωλείται στις ΗΠΑ. Πωλείται επίσης κατά βάρος σε τυπικά μεγέθη, επομένως οι παραγωγοί τροφίμων δεν μπορούν να κρύψουν τις αυξήσεις των τιμών μειώνοντας τα μεγέθη των συσκευασιών, κάτι που είναι γνωστό ως «shrinkflation»
Μια έλλειψη βουτύρου στη Γαλλία τον 19ο αιώνα οδήγησε στην εφεύρεση της μαργαρίνης, αλλά οι Γάλλοι παραμένουν από τους πιο μεγάλους καταναλωτές βουτύρου της γηραιάς ηπείρου, χρησιμοποιώντας το συστατικό με αφθονία σε αρτοσκευάσματα και σάλτσες.
Η τιμή του βουτύρου αυξήθηκε κατά 11,4% από τις αρχές Νοεμβρίου έως τις αρχές Δεκεμβρίου στην Πολωνία και κατά 49,2% τον περασμένο χρόνο σε σχεδόν 9 δολάρια ανά κιλό για την εβδομάδα που έληξε στις 8 Δεκεμβρίου, σύμφωνα με το Εθνικό Κέντρο Υποστήριξης Γεωργίας. «Κάθε μήνα το βούτυρο γίνεται πιο ακριβό», είπε η Danuta Osinska, μια 77χρονη Πολωνή, ενώ ψώνιζε πρόσφατα σε μια αλυσίδα ειδών παντοπωλείου στη Βαρσοβία.
Η ίδια και ο σύζυγός της λατρεύουν το βούτυρο — στο ψωμί, σε ομελέτα, σε κρεμώδη επιδόρπια. Αλλά αγωνίζονται επίσης να πληρώσουν τα φάρμακά τους από τις πενιχρές τους συντάξεις. Έτσι το ζευγάρι τρώει λιγότερο βούτυρο και περισσότερη μαργαρίνη, παρόλο που βρίσκει υποδεέστερη τη γεύση του υποκατάστατου. «Δεν υπάρχει σύγκριση», είπε η Osinska. «Τα πράγματα γίνονται όλο και πιο δύσκολα».
Γιατί αυξάνονται οι τιμές του
Το κόστος του βουτύρου στην Πολωνία έχει γίνει πολιτικό ζήτημα. Με τις προεδρικές εκλογές να έχουν προγραμματιστεί για το επόμενο έτος, οι αντίπαλοι του κεντρώου πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ προσπαθούν να κατηγορήσουν τον ίδιο και το κόμμα του «Πολιτική Πλατφόρμα». Άλλοι Πολωνοί θέλουν να κατηγορήσουν τον διοικητή της εθνικής τράπεζας, ο οποίος προέρχεται από ένα αντίπαλο πολιτικό στρατόπεδο.
Πολλοί καταναλωτές αποφασίζουν πού θα ψωνίσουν με βάση την τιμή του βουτύρου, γεγονός που οδήγησε σε πολέμους τιμών μεταξύ αλυσίδων παντοπωλείων που σε ορισμένες περιπτώσεις διατήρησαν τις τιμές τεχνητά χαμηλές στο παρελθόν εις βάρος των γαλακτοπαραγωγών, σύμφωνα με την Agnieszka Maliszewska, διευθύντρια του Επιμελητηρίου Γάλακτος της Πολωνίας.
Η Maliszewska πιστεύει ότι τα εγχώρια, ειδικά για την ΕΕ και τα παγκόσμια ζητήματα εξηγούν τον πληθωρισμό του βουτύρου. Υποστηρίζει ότι η πρωταρχική αιτία στην Πολωνία είναι η έλλειψη λίπους γάλακτος επειδή οι γαλακτοπαραγωγοί έκλεισαν τις επιχειρήσεις τους λόγω των περιορισμένων κερδών και της σκληρής δουλειάς.
Πολλοί αναλυτές αναφέρουν επίσης το υψηλότερο ενεργειακό κόστος από τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία ως επίπτωση στην παραγωγή γάλακτος. Υπάρχει κάποια συζήτηση σχετικά με τις πιθανές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Η Maliszewska δεν βλέπει σύνδεσμο.
Ο οικονομολόγος Dziwulski, ωστόσο, πιστεύει ότι η ξηρασία μπορεί να είναι ένας παράγοντας για τη μείωση της παραγωγής. Η πτώση των τιμών του γάλακτος πέρυσι αποθάρρυνε επίσης τις επενδύσεις και έκανε τους παραγωγούς γαλακτοκομικών στην ΕΕ να παράγουν περισσότερο τυρί, κάτι που προσέφερε καλύτερη κερδοφορία, είπε.
Ένα ξέσπασμα της νόσου του καταρροϊκού πυρετού του προβάτου, μιας ιογενούς ασθένειας που μεταδίδεται από έντομα, η οποία είναι αβλαβής για τον άνθρωπο, αλλά μπορεί να είναι θανατηφόρα για τα πρόβατα, τις αγελάδες και τις κατσίκες, μπορεί επίσης να έπαιξε κάποιο ρόλο, είπε ο Dziwulski.
Τι συμβαίνει στις ΗΠΑ
Οι ΗΠΑ κατέγραψαν άνοδο στην τιμή του βουτύρου το 2022, όταν η μέση τιμή εκτινάχθηκε κατά 33% στα 4,88 δολάρια ανά λίβρα κατά τη διάρκεια του έτους, σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία. Οι γαλακτοπαραγωγοί αγωνίστηκαν με το κόστος των ζωοτροφών και τις υψηλές θερμοκρασίες. Οι τιμές στις ΗΠΑ μειώθηκαν το 2023 πριν αυξηθούν και πάλι φέτος, φτάνοντας στο ανώτατο όριο των 5 δολαρίων ανά λίβρα τον Σεπτέμβριο. Οι υψηλότερες τιμές των παντοπωλείων γενικά επηρέασαν τους ψηφοφόρους των ΗΠΑ κατά τις προεδρικές εκλογές του Νοεμβρίου.
Οι χώρες της Νότιας Ευρώπης, οι οποίες βασίζονται πολύ περισσότερο στο ελαιόλαδο, επηρεάζονται λιγότερο από τον πληθωρισμό του βουτύρου, ή απλώς δεν το θεωρούν τόσο σημαντικό αφού καταναλώνουν πολύ λιγότερο.
Από πέρυσι το κόστος του βουτύρου αυξήθηκε κατά 44% κατά μέσο όρο στην Ιταλία, σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης της αγοράς γαλακτοκομικών προϊόντων CLAL. Η Ιταλία είναι ο έβδομος μεγαλύτερος παραγωγός βουτύρου στην Ευρώπη, αλλά το ελαιόλαδο είναι το προτιμώμενο λίπος, ακόμη και για ορισμένα επιδόρπια. Επομένως, η τιμή του βουτύρου δεν προκαλεί τον ίδιο συναγερμό εκεί όπως συμβαίνει σε μέρη της Ευρώπης που είναι εθισμένα στο βούτυρο.
Ο ζαχαροπλάστης του Παρισιού Ντελμοντέλ είπε ότι το αυξανόμενο κόστος θέτει υπό πίεση ιδιοκτήτες επιχειρήσεων όπως ο ίδιος. Μαζί με την άρνησή του να αντικαταστήσει το βούτυρο με μαργαρίνη, δεν έχει μειώσει το μέγεθος των κρουασάν του. Αλλά κάποιοι άλλοι Γάλλοι αρτοποιοί φτιάχνουν μικρότερα αρτο
σκευάσματα για να ελέγξουν το κόστος, είπε. «Διαφορετικά, το χάνετε από το περιθώριο κέρδους σας», λέει.
πηγή: newsbomb.gr Αssociated Press
