Μια αρχαία ρωμαϊκή άγκυρα έμεινε αδιατάρακτη στον βυθό της νότιας Βόρειας Θάλασσας για σχεδόν δύο χιλιετίες, θαμμένη μέσα σε άμμο που την απομόνωσε από το οξυγόνο και εμπόδισε τη φθορά της. Όταν θαλάσσιοι ερευνητές την ανέσυραν από τον βυθό ανοιχτά των ακτών του Σάφολκ, ήρθαν αντιμέτωποι με ένα αντικείμενο από σίδηρο και ξύλο τόσο καλά διατηρημένο, που φαινόταν σχεδόν απίστευτο ότι είχε επιβιώσει.
Η ανακάλυψη θεωρείται μόλις η τρίτη γνωστή άγκυρα προ-Βίκινγκ που έχει εντοπιστεί σε βόρεια ευρωπαϊκά ύδατα εκτός Μεσογείου. Η άγκυρα έχει μήκος πάνω από δύο μέτρα και βάρος περίπου 100 κιλά. Σύμφωνα με τους θαλάσσιους αρχαιολόγους που τη μελέτησαν, άνηκε πιθανότατα σε ένα ρωμαϊκό εμπορικό πλοίο εκτοπίσματος 500 έως 600 τόνων, ένα ιδιαίτερα μεγάλο σκάφος για την εποχή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
Τα περισσότερα ξύλινα πλοία της περιόδου δεν έχουν αφήσει σχεδόν κανένα ίχνος, γεγονός που καθιστά την επιβίωση ενός τόσο σημαντικού εξαρτήματος εξαιρετικά σπάνια. Η άγκυρα προσφέρει έτσι μια απτή και πολύτιμη σύνδεση με τη ναυτιλιακή οικονομία της ρωμαϊκής Βρετανίας σύμφωνα με το indiandefencereview.com.
Η πρώτη καταγραφή του αντικειμένου έγινε το 2018, κατά τη χαρτογράφηση του βυθού για το αιολικό πάρκο East Anglia ONE της ScottishPower Renewables, περίπου 40 χιλιόμετρα ανοικτά των αγγλικών ακτών. Η εταιρεία ανέφερε ότι δημιουργήθηκε ζώνη προστασίας γύρω από το εύρημα και η άγκυρα παρέμεινε άθικτη σε όλη τη διάρκεια των εργασιών.
Η ανέλκυσή της πραγματοποιήθηκε τελικά το 2021, οπότε και ξεκίνησε η διαδικασία συντήρησης και σταθεροποίησης από ειδικούς.
Ένα αιολικό πάρκο που αποκάλυψε «ίχνη» της ρωμαϊκής ναυσιπλοΐας
Οι έρευνες για το έργο East Anglia ONE απαιτούσαν εξαιρετικά λεπτομερή χαρτογράφηση του βυθού, ικανή να εντοπίζει ακόμη και μικρά αντικείμενα. Όπως σημείωσε το Historic England, αυτή η υψηλής ανάλυσης επισκόπηση ήταν που κατέστησε δυνατή την ανακάλυψη. Μεγάλα τμήματα της νότιας Βόρειας Θάλασσας δεν είχαν ποτέ ερευνηθεί σε τέτοια ακρίβεια πριν από τα έργα των υπεράκτιων αιολικών πάρκων. Το ξύλο και ο σίδηρος συνήθως διαλύονται γρήγορα στο θαλάσσιο περιβάλλον: το μέταλλο διαβρώνεται και το ξύλο καταστρέφεται από οργανισμούς και βακτήρια. Σε αυτή την περίπτωση, όμως, η άγκυρα διατηρήθηκε επειδή θάφτηκε σε στρώμα ιζήματος που δημιούργησε ένα περιβάλλον χωρίς οξυγόνο, επιβραδύνοντας δραματικά τη φθορά.
Γιατί διατηρήθηκε
Το παχύ στρώμα άμμου και ιζήματος «σφράγισε» την άγκυρα και την απομόνωσε από τις συνθήκες που συνήθως καταστρέφουν τέτοια ευρήματα. Έτσι, τόσο το σίδηρο όσο και τμήματα του ξύλου παρέμειναν σε αξιοσημείωτη κατάσταση.
Σημαντική μαρτυρία για τη ρωμαϊκή ναυτιλία
Η Ρωμαϊκή Βρετανία βασιζόταν έντονα στη θάλασσα για τη μεταφορά αγαθών και την επικοινωνία. Αν και οι γραπτές πηγές μαρτυρούν αυτή τη δραστηριότητα, τα ίδια τα πλοία σπάνια διασώζονται. Η συγκεκριμένη άγκυρα αποτελεί έτσι άμεση υλική απόδειξη της έντασης της ναυσιπλοΐας στη βόρεια θάλασσα κατά τη ρωμαϊκή περίοδο, πιθανόν συνδεδεμένη με τον στόλο Classis Britannica, που εξυπηρετούσε στρατιωτικές και ανεφοδιαστικές ανάγκες της επαρχίας.
Παράλληλα με τις στρατιωτικές αποστολές, αναπτυσσόταν και εμπορική δραστηριότητα που συνέδεε τη Βρετανία με την υπόλοιπη ρωμαϊκή Ευρώπη, μεταφέροντας αγαθά όπως σιτηρά, μέταλλα και κεραμικά.
