Οι πατάτες συχνά αντιμετωπίζονται ως μία ενιαία κατηγορία τροφίμων, είτε βραστές, είτε πουρές είτε τηγανητές. Μια σημαντική μελέτη με επικεφαλής το πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ έδειξε, ότι η μέθοδος μαγειρέματος έχει σημασία: η συχνή κατανάλωση τηγανητών πατατών συσχετίστηκε με υψηλότερο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2, ενώ οι ψητές, οι βραστές και οι πατάτες σε μορφή πουρέ δεν έδειξαν ίδια συσχέτιση.
ΠΡΟΣΟΧΗ: Τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν ότι «οι τηγανητές πατάτες προκαλούν διαβήτη». Δείχνουν ότι η προετοιμασία και ο υδατάνθρακας που επιλέγετε μπορεί να είναι πιο σημαντικά από μια γενική ταμπέλα ότι οι πατάτες είναι «καλές» ή «κακές» για την υγεία.
Τι εξέτασε η μελέτη του Χάρβαρντ
Οι ερευνητές ανέλυσαν συνολικά 205.107 ενήλικες από την Μελέτη Υγείας Νοσηλευτών, την Μελέτη Υγείας Νοσηλευτών II και την Μελέτη Παρακολούθησης Επαγγελματιών Υγείας. Οι συμμετέχοντες δεν είχαν διαβήτη, καρδιαγγειακές παθήσεις ή καρκίνο κατά την έναρξη και η διατροφή τους επανεκτιμήθηκε κάθε 4 χρόνια.
Σε περισσότερα από 5,1 εκατομμύρια “ανθρωποέτη παρακολούθησης”, 22.299 συμμετέχοντες ανέπτυξαν διαβήτη τύπου 2. Η ανάλυση έλαβε υπόψη το σωματικό βάρος, τη σωματική δραστηριότητα, το κάπνισμα, τη συνολική ποιότητα της διατροφής και άλλους παράγοντες κινδύνου.
Ποιος τύπος μαγειρέματος πατάτας έδειξε τον μεγαλύτερο κίνδυνο;
- Κάθε 3 επιπλέον εβδομαδιαίες μερίδες τηγανητές πατάτες συσχετίστηκαν με 20% υψηλότερο ποσοστό διαβήτη τύπου 2
- Αντίθετα, η ίδια ποσότητα ψητών, βραστών ή πουρέ πατάτας δεν συνδέθηκε με στατιστικά σημαντική αύξηση
Η συνολική κατανάλωση πατάτας έδειξε μικρότερη συσχέτιση:
- Κάθε 3 επιπλέον μερίδες την εβδομάδα αντιστοιχούσαν σε 5% υψηλότερο ποσοστό, προφανώς σε μεγάλο βαθμό λόγω των τηγανητών πατατών
Η μελέτη δεν εξήγησε το γιατί οι τηγανητές πατάτες ξεχώριζαν. Το τηγάνισμα αυξάνει την ενεργειακή πυκνότητα και το πρόσθετο λίπος, ενώ οι τηγανητές πατάτες συχνά καταναλώνονται σε μεγάλες μερίδες μαζί με ζαχαρούχα ποτά, επεξεργασμένο κρέας και επεξεργασμένους υδατάνθρακες. Ο παρατηρητικός σχεδιασμός της μελέτης δεν μπορεί να διαχωρίσει πλήρως αυτές τις επιρροές.
Γιατί είχε σημασία η τροφή αντικατάστασης;
Οι ερευνητές εκτίμησαν επίσης τι θα μπορούσε να συμβεί όταν 3 εβδομαδιαίες μερίδες πατάτας αντικατασταθούν με έναν άλλον υδατάνθρακα:
- Η αντικατάσταση των τηγανητών πατατών με δημητριακά ολικής αλέσεως συσχετίστηκε με 19% χαμηλότερο ποσοστό διαβήτη τύπου 2
- Η αντικατάσταση ψητών, βραστών ή σε πουρέ πατατών με δημητριακά ολικής αλέσεως συνδέθηκε με μείωση 4%
- Η αντικατάσταση όλων των τύπων πατάτας με δημητριακά ολικής αλέσεως αντιστοιχούσε σε μείωση 8%
Το λευκό ρύζι δεν προσέφερε το ίδιο πλεονέκτημα. Η αντικατάσταση των ολικών ή μη τηγανητών πατατών με λευκό ρύζι συσχετίστηκε με υψηλότερο κίνδυνο διαβήτη, δείχνοντας ότι η αφαίρεση ενός τροφίμου δεν είναι αυτόματα ωφέλιμη εάν το υποκατάστατό του έχει παρόμοια ή χειρότερη ποιότητα υδατανθράκων.
Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να αποφεύγονται οι πατάτες;
Όχι βέβαια! Οι πατάτες παρέχουν κάλιο, βιταμίνη C, βιταμίνη B6 και ορισμένες φυτικές ίνες, ιδιαίτερα όταν καταναλώνονται με τη φλούδα τους. Η μελέτη υποστηρίζει τον περιορισμό των τηγανητών πατατών ειδικά, όχι την απαγόρευση των πατατών γενικά.
- Αντιμετωπίστε τις πατάτες ως το άμυλο του γεύματος και όχι ως το κύριο λαχανικό του
- Διατηρήστε την μερίδα μέτρια
- Μην αφαιρείτε τη φλούδα όσο μπορείτε με βάση το φαγητό που φτιάχνετε
- Συνδυάστε τις πατάτες με μη αμυλούχα λαχανικά και πρωτεΐνες
- Το βράσιμο, το ψήσιμο στον φούρνο ή το ψήσιμο με λίγο ακόρεστο λάδι είναι προτιμότερο από το τηγάνισμα ή την προσθήκη μεγάλων ποσοτήτων βουτύρου, κρέμας γάλακτος και επεξεργασμένου κρέατος
Τα δημητριακά ολικής αλέσεως όπως η βρώμη, το κριθάρι, το ψωμί ολικής αλέσεως και το καστανό ρύζι παραμένουν ισχυρότερες καθημερινές επιλογές υδατανθράκων για την πρόληψη του διαβήτη.
Ποιοι ήταν οι περιορισμοί της μελέτης;
Αυτή η παρατηρητική μελέτη δεν μπορεί να αποδείξει την αιτία και το αποτέλεσμα. Η διατροφή αναφέρθηκε από τους ίδιους τους συμμετέχοντες, οι απροσδιόριστες διαφορές στον τρόπο ζωής παίζουν ρόλο και οι περισσότεροι συμμετέχοντες ήταν επαγγελματίες υγείας ευρωπαϊκής καταγωγής.
Ως εκ τούτων, τα αποτελέσματα μπορεί να μην ισχύουν εξίσου για κάθε πληθυσμό.
Συχνές Ερωτήσεις
Βελτιώνει η ψύξη των μαγειρεμένων πατατών την επίδρασή τους στο σάκχαρο του αίματος;
Η ψύξη αυξάνει το ανθεκτικό άμυλο, το οποίο μπορεί να μειώσει την άμεση απόκριση στη γλυκόζη. Ωστόσο, αυτή η μελέτη δεν εξέτασε εάν οι κρύες πατάτες μειώνουν τον μακροπρόθεσμο κίνδυνο διαβήτη.
Μπορούν τα άτομα που έχουν ήδη διαβήτη να τρώνε πατάτες;
Συνήθως, ναι. Το μέγεθος της μερίδας, οι συνολικοί υδατάνθρακες, η μέθοδος μαγειρέματος και οι ανάγκες σε φάρμακα έχουν σημασία. Η παρακολούθηση της γλυκόζης και η συμβουλή από έναν διαβητολόγο μπορούν να βοηθήσουν στον προσδιορισμό της κατάλληλης μερίδας.
Συμπέρασμα
Μια σημαντική μελέτη εστίασε στον τρόπο μαγειρέματος των πατατών και τον κίνδυνο διαβήτη. Οι τηγανητές πατάτες συσχετίστηκαν με σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2. Οι ψητές, οι βραστές και οι πατάτες σε πουρέ δεν συσχετίστηκαν με αυτό. Ο περιορισμός των τηγανητών πατατών και η επιλογή δημητριακών ολικής αλέσεως φαίνεται πιο χρήσιμη από την εξάλειψη της πατάτας από τη διατροφή σας.
Πηγές:
