Το μικρό λευκό πορσελάνινο βαζάκι δεν έμοιαζε με τρόφιμο. Έμοιαζε περισσότερο με φάρμακο. Οι φαρμακοποιοί της Βαρκελώνης το κρατούσαν στο ψυγείο και το έδιναν κυρίως σε παιδιά που υπέφεραν από σοβαρές εντερικές διαταραχές.
Πάνω στην ετικέτα υπήρχε μία άγνωστη λέξη: Danone.
Νατάσα Στασινού • nstasinou@naftemporiki.gr
Κανείς δεν μπορούσε τότε να φανταστεί ότι αυτό το ταπεινό προϊόν θα εξελισσόταν σε έναν από τους μεγαλύτερους ομίλους τροφίμων στον κόσμο.
Ακόμη λιγότεροι γνώριζαν ότι η ιστορία του δεν ξεκινούσε στη Γαλλία ούτε στην Ισπανία, αλλά στους πολύβουους δρόμους της Θεσσαλονίκης.
Η ανάμνηση που έγινε επιχειρηματική ιδέα
Ο άνθρωπος πίσω από την ιδέα ήταν ο Ισαάκ Καράσο, επιχειρηματίας και μέλος της μεγάλης σεφαραδίτικης εβραϊκής κοινότητας της Θεσσαλονίκης.
Μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους εγκαταστάθηκε οικογενειακώς στη Βαρκελώνη, μεταφέροντας μαζί του όχι μόνο τις αναμνήσεις της πατρίδας του, αλλά και μια καθημερινή διατροφική συνήθεια των Βαλκανίων.
Στη νέα του πόλη αντίκρισε μια σκληρή πραγματικότητα. Οι εντερικές λοιμώξεις αποτελούσαν μία από τις βασικές αιτίες παιδικής νοσηρότητας, σε μια εποχή που τα αντιβιοτικά δεν είχαν ακόμη αλλάξει την ιατρική.
Τότε θυμήθηκε το γιαούρτι.
Στη Θεσσαλονίκη και γενικότερα στα Βαλκάνια αποτελούσε μέρος της καθημερινής διατροφής, γνωστό για την ευεργετική του δράση στο πεπτικό σύστημα. Στη Δυτική Ευρώπη, όμως, ήταν σχεδόν άγνωστο. Εκεί όπου οι περισσότεροι έβλεπαν ένα παραδοσιακό τρόφιμο, ο Καράσο διέκρινε μια επιχειρηματική ευκαιρία.
Η επιστήμη πίσω από το γιαούρτι
Την ίδια περίοδο, ο Ρώσος νομπελίστας βιολόγος Ιλία Μέτσνικοφ, που εργαζόταν στο Ινστιτούτο Παστέρ στο Παρίσι, είχε προκαλέσει διεθνές ενδιαφέρον υποστηρίζοντας ότι οι γαλακτικές καλλιέργειες του γιαουρτιού μπορούσαν να συμβάλουν στην καλή λειτουργία του εντέρου και ενδεχομένως στη μακροζωία.
Ο Ισαάκ Καράσο αντιλήφθηκε αμέσως τη δυναμική αυτής της επιστημονικής έρευνας. Εξασφάλισε από το Ινστιτούτο Παστέρ καθαρές καλλιέργειες γαλακτικών βακτηρίων και άρχισε να παρασκευάζει γιαούρτι σε μικρή κλίμακα στη Βαρκελώνη, ακολουθώντας αυστηρές προδιαγραφές παραγωγής.
Δεν προσπάθησε να το παρουσιάσει ως ένα ακόμη γαλακτοκομικό προϊόν. Το τοποθέτησε στην αγορά ως ένα προϊόν με επιστημονική τεκμηρίωση, το οποίο διακινούνταν αρχικά μέσω των φαρμακείων και συστηνόταν από γιατρούς, ιδιαίτερα για παιδιά με πεπτικές διαταραχές.
Ήταν μια ιδέα δεκαετίες μπροστά από την εποχή της.
Ο μικρός Δανιήλ έδωσε το όνομα
Το 1919 ο Καράσο ίδρυσε την εταιρεία του. Έψαχνε ένα όνομα απλό, προσωπικό και εύηχο.
Η έμπνευση βρισκόταν μέσα στο σπίτι του. Ο γιος του λεγόταν Δανιήλ και το χαϊδευτικό του στα καταλανικά ήταν Danon – «ο μικρός Δανιήλ».
Από αυτό γεννήθηκε το εμπορικό σήμα Danone, ένα όνομα που έναν αιώνα αργότερα θα αναγνώριζαν καταναλωτές σε περισσότερες από εκατό χώρες.
Από τα φαρμακεία στα ψυγεία όλου του κόσμου
Η πραγματική απογείωση ήρθε με τη δεύτερη γενιά.
Ο γιος του, Δανιήλ Καράσο, επέκτεινε την επιχείρηση στη Γαλλία το 1929 και άρχισε να αλλάζει σταδιακά τον τρόπο με τον οποίο παρουσιαζόταν το προϊόν. Το γιαούρτι έπαψε να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως θεραπευτικό βοήθημα και μετατράπηκε σε καθημερινό τρόφιμο υψηλής διατροφικής αξίας.
Η εξέλιξη αυτή άνοιξε τον δρόμο για τη διεθνή επέκταση. Το 1973 η συγχώνευση με τον γαλλικό όμιλο BSN δημιούργησε έναν νέο κολοσσό τροφίμων, ο οποίος τα επόμενα χρόνια απέκτησε ισχυρή παρουσία σε γαλακτοκομικά προϊόντα, εμφιαλωμένα νερά, βρεφική διατροφή και προϊόντα ειδικής διατροφής.
Η Danone εξελίχθηκε σε μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες τροφίμων στον κόσμο, με δραστηριότητα σε δεκάδες χώρες και δισεκατομμύρια καταναλωτές.
Ένα μάθημα επιχειρηματικότητας που άντεξε έναν αιώνα
Η ιστορία της Danone δεν είναι απλώς η ιστορία ενός γιαουρτιού. Είναι η ιστορία ενός ανθρώπου που πήρε μια γνώριμη γεύση από τη Θεσσαλονίκη και τα Βαλκάνια, την ένωσε με την πιο σύγχρονη επιστημονική γνώση της εποχής του και την παρουσίασε σε μια αγορά που δεν γνώριζε καν ότι τη χρειαζόταν.
Η μεγάλη καινοτομία δεν ήταν το ίδιο το προϊόν. Ήταν ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάστηκε.
Ο Ισαάκ Καράσο δεν εφηύρε το γιαούρτι. Εφηύρε έναν νέο τρόπο να το βλέπει ο κόσμος.
Και κάπως έτσι, ένα μικρό πορσελάνινο βαζάκι που κάποτε φυλασσόταν στα ψυγεία των φαρμακείων της Βαρκελώνης έγινε η αφετηρία μιας επιχειρηματικής αυτοκρατορίας που συνεχίζει, περισσότερο από έναν αιώνα μετά, να βρίσκεται σχεδόν σε κάθε ψυγείο του πλανήτη.
