Ευρύ πλέγμα μέτρων για τη διαχείριση των οφειλών νοικοκυριών και επιχειρήσεων
Με το ιδιωτικό χρέος να ξεπερνά τα 240 δισ. ευρώ, η κυβέρνηση θέτει σε εφαρμογή ένα ευρύ πλέγμα μέτρων για τη διαχείριση των οφειλών νοικοκυριών και επιχειρήσεων, ανοίγοντας τον δρόμο για νέες ρυθμίσεις με πολλές δόσεις και ενισχύοντας ταυτόχρονα την προστασία της πρώτης κατοικίας και των τραπεζικών καταθέσεων.
Το πακέτο των νέων παρεμβάσεων, που περιλαμβάνεται στο πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, απευθύνεται σε περισσότερους από 1,5 εκατομμύριο οφειλέτες της εφορίας, του ΕΦΚΑ, των τραπεζών και των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers), με τις περισσότερες διατάξεις να ενεργοποιούνται σταδιακά έως και το φθινόπωρο.
Ειδικότερα τα μέτρα που ενσωματώνονται στο πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών το οποίο κατατέθηκε στη Βουλή προβλέπουν:
1. Νέα έκτακτη ρύθμιση 72 δόσεων. Αφορά οφειλές προς τη Φορολογική Διοίκηση και τον ΕΦΚΑ που έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2023. Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 με την ηλεκτρονική πλατφόρμα να αναμένεται να ανοίξει έως τα μέσα Ιουλίου. Στη ρύθμιση μπορούν να υπαχθούν οφειλέτες που:
– δεν έχουν λοιπές ληξιπρόθεσμες οφειλές ή οι λοιπές ληξιπρόθεσμες οφειλές τους, στο σύνολό τους, τακτοποιούνται με βάση την πάγια ρύθμιση,
– έχουν υποβάλει όλες τις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος των τελευταίων πέντε (5) ετών, για τις οποίες η προθεσμία υποβολής έχει λήξει μέχρι την 31η.12.2025,
– δεν έχουν καταδικαστεί αμετάκλητα για φοροδιαφυγή ή λαθρεμπορία.
Το ελάχιστο ποσό κάθε μηνιαίας δόσης ορίζεται στα 30 ευρώ ενώ επιτόκιο είναι σταθερό 5,84% καθ’ όλη τη διάρκεια της ρύθμισης. Η ρύθμιση παύει να ισχύει εάν ο οφειλέτης δεν πληρώσει δύο συνεχόμενες μηνιαίες δόσεις, καθυστερήσει για περισσότερο από δύο μήνες την πληρωμή των δύο τελευταίων δόσεων, δεν τακτοποιήσει εντός ενός μήνα άλλες ληξιπρόθεσμες οφειλές που δεν περιλαμβάνονται στη ρύθμιση, δημιουργήσει νέες ληξιπρόθεσμες οφειλές και δεν τις εξοφλήσει ή δεν τις ρυθμίσει μέσα σε τρεις μήνες από τη λήξη της προθεσμίας πληρωμής τους.
2. Δάνεια σε ελβετικό φράγκο. Παρατείνεται, μέχρι 30 Σεπτεμβρίου 2026, το πρόγραμμα προστασίας δανειοληπτών σε ελβετικό φράγκο.
3. Αύξηση ακατάσχετου λογαριασμού. Αυξάνεται το ακατάσχετο ποσό καταθέσεων σε τραπεζικούς λογαριασμούς από τα 1.250 ευρώ στα 1.600 ευρώ για όλα τα χρέη προς Δημόσιο και τράπεζες.
4. Ξεμπλοκάρισμα κατασχεμένου λογαριασμού. Παρέχεται εφάπαξ δυνατότητα άρσης κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού, εφόσον ο οφειλέτης εξοφλήσει το 25% της οφειλής του και ρυθμίσει τις λοιπές βεβαιωμένες οφειλές προς τη φορολογική διοίκηση.
5. Ανοίγει η ομπρέλα του εξωδικαστικού μηχανισμού. Στον εξωδικαστικό μπορούν πλέον να ενταχθούν φυσικά και νομικά πρόσωπα με οφειλές άνω των 5.000 ευρώ, είτε αυτές είναι ληξιπρόθεσμες είτε ακόμη ενήμερες και εξυπηρετούμενες. Οι οφειλές προς το Δημόσιο και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης μπορούν να ρυθμιστούν σε έως 240 δόσεις ενώ στις τράπεζες και τους servicers έως 420 δόσεις με την τελική πρόταση αποπληρωμής να προκύπτει αυτοματοποιημένα μέσω ειδικού αλγορίθμου της πλατφόρμας. Στο πλαίσιο του μηχανισμού προβλέπεται «κούρεμα» οφειλής ενώ το επιτόκιο στον εξωδικαστικό μηχανισμό παραμένει σταθερό στο 3% καθ’ όλη τη διάρκεια της ρύθμισης. Η ρύθμιση ενεργοποιείται έναν μήνα μετά από τη δημοσίευση του νόμου στο ΦΕΚ.
6. Στοχευμένη προστασία κύριας κατοικίας. Μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, από 21 Σεπτεμβρίου 2026, παρέχεται η δυνατότητα διαχωρισμού της κύριας κατοικίας από την υπόλοιπη περιουσία του οφειλέτη. Ο οφειλέτης μπορεί να εξαιρέσει το σπίτι του από τη διαδικασία ρευστοποίησης, εξασφαλίζοντας μεγαλύτερο «κούρεμα» οφειλών, μικρότερη μηνιαία δόση και αποπληρωμή σε έως 420 δόσεις (έως 35 έτη) με αντάλλαγμα τη ρευστοποίηση των λοιπών περιουσιακών του στοιχείων.
Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων
Το φθινόπωρο αναμένεται να ενεργοποιηθεί ο Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων. Ο οικονομικός φορέας «Christofferson, Robb & co, LLC» αναδείχθηκε ως ο Προσωρινός Ανάδοχος για τον Φορέα Ακινήτων ο οποίος αφού προσκομίσει τα δικαιολογητικά κατακύρωσης και κριθούν πλήρη, θα κηρυχθεί Οριστικός Ανάδοχος και θα κληθεί να υπογράψει τη Σύμβαση Παραχώρησης, η οποία στη συνέχεια θα εισαχθεί στη Βουλή προς κύρωση. Αυτό αποτελεί και το τελικό στάδιο της διαδικασίας επιλογής του στρατηγικού επενδυτή που θα αναλάβει τη διαχείριση του Φορέα, ο οποίος θα δώσει την ευκαιρία σε περίπου 15.000 νοικοκυριά που κινδυνεύουν να χάσουν την πρώτη κατοικία τους σε πλειστηριασμό να συνεχίσουν να μένουν σε αυτήν, πληρώνοντας χαμηλό ενοίκιο. Έως την πλήρη ενεργοποίηση του Φορέα, παραμένει σε ισχύ το Ενδιάμεσο Πρόγραμμα στήριξης ευάλωτων οφειλετών σύμφωνα με το οποίο αναστέλλεται αμέσως η διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης της κύριας κατοικίας του οφειλέτη ενώ ταυτόχρονα παρέχεται κρατική επιδότηση της δόσης του δανείου έως 210 ευρώ.
