Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέληξαν σε συμφωνία για την απαγόρευση των υπηρεσιών τεχνητής νοημοσύνης που επιτρέπουν τη δημιουργία εικόνων ανθρώπων χωρίς τη συγκατάθεσή τους. Η απόφαση ελήφθη ύστερα από διαπραγματεύσεις που ολοκληρώθηκαν τη νύχτα, στο πλαίσιο της ενίσχυσης της προστασίας της ιδιωτικότητας και της αξιοπρέπειας των πολιτών.
Η πρωτοβουλία έρχεται ως απάντηση στη λειτουργία που είχε προστεθεί πριν λίγους μήνες στον Grok, τον βοηθό τεχνητής νοημοσύνης της εταιρείας xAI του Έλον Μασκ. Η λειτουργία αυτή επέτρεπε στους χρήστες να δημιουργούν ψευδείς εικόνες (deepfakes) γυμνών ενηλίκων και παιδιών, βασισμένες σε πραγματικές φωτογραφίες χωρίς τη συγκατάθεση των εικονιζόμενων προσώπων.
Το ζήτημα προκάλεσε έντονες αντιδράσεις διεθνώς και οδήγησε στην έναρξη έρευνας από τις ευρωπαϊκές αρχές. Προχθές, η ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι κατήγγειλε ψευδείς φωτογραφίες της που είχαν δημιουργηθεί μέσω τεχνητής νοημοσύνης, χαρακτηρίζοντας τα deepfakes «επικίνδυνο εργαλείο».
Το περιεχόμενο της συμφωνίας
Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η νέα απαγόρευση καλύπτει όλα τα συστήματα που παράγουν εικόνες, βίντεο ή ήχους παιδοπορνογραφικού χαρακτήρα ή παρουσιάζουν αναγνωρίσιμα πρόσωπα σε σεξουαλικές δραστηριότητες χωρίς τη συγκατάθεσή τους. Τα συστήματα αυτά θα πρέπει να διαθέτουν ειδικά μέτρα ασφαλείας ώστε να αποτρέπεται η παραγωγή τέτοιου περιεχομένου.
Ο νέος κανονισμός θα τεθεί σε ισχύ στις 2 Δεκεμβρίου 2026. Μέχρι τότε, οι πάροχοι τεχνητής νοημοσύνης θα πρέπει να έχουν προσαρμόσει τα προϊόντα τους ώστε να συμμορφώνονται με τους νέους κανόνες. Το μέτρο εντάσσεται στην αναθεώρηση του AI Act, του πρωτοποριακού ευρωπαϊκού νόμου για την τεχνητή νοημοσύνη που εγκρίθηκε πριν από δύο χρόνια.
Παράλληλα, τα κράτη μέλη και οι ευρωβουλευτές αποδέχτηκαν την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για αναβολή της εφαρμογής των κανόνων που αφορούν τα συστήματα υψηλού κινδύνου, όπως εκείνα που λειτουργούν σε τομείς ασφάλειας, υγείας ή θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Νέο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής
Αρχικά, οι νέοι κανόνες επρόκειτο να τεθούν σε ισχύ τον Αύγουστο, ωστόσο η Επιτροπή αποφάσισε να δώσει περισσότερο χρόνο στις επιχειρήσεις να προσαρμοστούν. Η κύρια αλλαγή που επέφεραν τα κράτη μέλη και το Κοινοβούλιο ήταν ο καθορισμός συγκεκριμένων ημερομηνιών αντί για ένα πιο ευέλικτο πλαίσιο.
Έτσι, η 2α Δεκεμβρίου 2027 ορίστηκε ως ημερομηνία εφαρμογής για τα αυτόνομα συστήματα υψηλού κινδύνου, ενώ η 2α Αυγούστου 2028 για εκείνα που είναι ενσωματωμένα σε άλλα προϊόντα ή λογισμικά.
Η συμφωνία επιτεύχθηκε σε μια περίοδο που οι ανησυχίες για τους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης εντείνονται στην Ευρώπη, με αφορμή το νέο μοντέλο Mythos της αμερικανικής εταιρείας Anthropic, το οποίο έχει προκαλέσει προβληματισμό σχετικά με ζητήματα κυβερνοασφάλειας.
