Δημογραφικό: Οι 4 περιοχές της Ελλάδας που «σβήνουν» – Η μία τα Γρεβενά

Το δημογραφικό αποτελεί ένα από τα κορυφαία και δυσκολότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Ελλάδα, καθώς απαιτεί μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για την επίλυσή του.

Στις προσπάθειες αναζήτησης των αιτιών του προβλήματος, η εφημερίδα Τα Νέα, φιλοξενεί δηλώσεις πανεπιστημιακών καθηγητών, αλλά και τοπικών παραγόντων των τεσσάρων περιοχών που πλήττονται από τη υπογεννητικότητα και βλέπουν ορατά τον δρόμο της ερημοποίησης. Γορτυνία, Ιθάκη, Γρεβενά και Ευρυτανία.

Δημογραφικό, οικογένεια.

Το δημογραφικό είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τη γήρανση του πληθυσμού, ο οποίος μεταξύ της απογραφής του 2021 (τελευταία) και εκείνης του 2011 μειώθηκε κατά 3,1% σε 10.428.487 άτομα.

Αυτό που προκύπτει με βάσει τα απογραφικά στοιχεία είναι το γεγονός, ότι το δημογραφικό διαφοροποιείται γεωγραφικά, με 3 περιφέρειες να δίνουν μάχη να επιβιώσουν, βλέποντας μείωση του πληθυσμού τους, πάνω από 10%.

Αύξηση γεννήσεων είδαν οι περιφέρειες Νοτίου Αιγίου και Κρήτης, ηπιότερη μείωση εμφανίζουν Αττικής, Βορείου Αιγαίου και Ιονίου, ενώ μείωση της τάξης μεταξύ 4-7% εμφανίζουν Κεντρική Μακεδονία, Θεσσαλία, Ήπειρος, Δυτική Ελλάδα, Πελοπόννησος.

Το καμπανάκι χτυπάει για Δυτική Μακεδονία, Ανατολική Μακεδονία – Θράκη και Στερεά, όπου ο φόβος της ερήμωσης γίνεται πιο ορατός από ποτέ, ενώ 4 περιοχές που είδαν τον πληθυσμό τους να συρρικνώνεται επικίνδυνα την περίοδο 2011 – 2022, την εποχή της κρίσης, δίνουν τώρα τον δικό τους αγώνα για να ανακάμψουν.

Γορτυνία

Στη Γορτυνία της Αρκαδίας το 2025, καταγράφηκαν 350 θάνατοι και καμία γέννηση. Στην περιοχή μετά το κλείσιμο του εργοστασίου της ΔΕΗ το 2019, ο κόσμος έφυγε.

Γίνεται ωστόσο προσπάθεια μέσω του Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης να επιστρέψει ο κόσμος στην περιοχή όπως επισημαίνει ο αντιπεριφερειάρχης Κώστας Μανδρώνης.

Ιθάκη

Κατέγραψε μείωση πληθυσμού 11,4% μεταξυ 2011 -2022, Σύμφωνα με τον Δήμαρχο Διονύση Στανίτσα, ο οποίος την αποδίδει σε μη ακριβή μέτρηση της απογραφής του 2011. Όπως σημειώνει γίνονται προσπάθειες από τη δημοτική Αρχή να έρθουν νέοι επαγγελματίες για να εγκατασταθούν στο νησί, όπου υπάρχει καλή πρόσβαση σε παιδεία και υγεία, και πρόθεση να καλυφθούν τα όποια κενά.

Γρεβενά

Το εντυπωσιακό ποσοστό 16,3% στη μείωση του πληθυσμού καταγράφουν τα Γρεβενά, την περίοδο 2011-2022, που οφείλεται στα χρόνια της κρίσης σύμφωνα με τον Αντιπεριφερειάρχη Γιάννη Τσακνάκη, όταν ο κόσμος έφυγε προς αναζήτηση εργασίας, είτε σε άλλες μεγαλύτερες πόλεις της Ελλάδας, είτε στο εξωτερικό.

Τα Γρεβενά εντάχθηκαν στο Πρόγραμμα Μετεγκατάστασης του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας που δίνει 10.000 ανά οικογένεια για εγκατάσταση στην περιοχή. Παράλληλα όπως εξηγεί γίνονται προσπάθειες ανάπτυξης του χειμερινού τουρισμού στη Βασιλίτσα. Μοναδικός τρόπος, όπως λέει για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα είναι να βρεθούν θέσεις εργασίας.

Ευρυτανία

Στην πολυπλοκότητα της ρίζας του προβλήματος του δημογραφικού, αποδίδει τη μείωση που κατέγραψε η Ευρυτανία, που έφθασε στο 13,2% μεταξύ 2011 -2022, ο Αντιπεριφερειάρχης Αριστείδης Τάσιος.

Κατοικία, εργασία υγεία και παιδεία ορίζει ως τους 4 άξονες για την αντιμετώπισή του, όπου δίνονται κίνητρα για όποιον αποφασίσει να μετεγκατασταθεί στην περιοχή

1,26 παιδιά ανά γυναίκα στην Ελλάδα

Η απασχόληση είναι το κλειδί για την επιβράδυνσης του δημογραφικού δηλώνει στα ΝΕΑ, ο καθηγητής στο Οικονομικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Νίκος Μπένος, σημειώνοντας πως στις εν λόγω -μη τουριστικές περιοχές – χρειάζεται ανάπτυξη και εστίαση στον πρωτογενή τομέα, σε συνδυασμό με βιομηχανίες γύρω από αυτόν.

Σύμφωνα με τον καθηγητή, το δημογραφικό ανατροφοδοτείται και εντείνεται σε βάθος χρόνου, καθώς ακόμα κι αν αυξηθεί η γονιμότητα των γυναικών, ο αριθμός των γεννήσεων θα συνεχίσει να μειώνεται, καθώς ο πληθυσμός των γυναικών είναι μικρότερος

Στην Ελλάδα, η 7η χειρότερη επίδοση στην ΕΕ, σύμφωνα με τη Eurostat για το έτος 2023, η αναλογία ήταν 1,26 παιδιά ανά γυναίκα με μέσο όρο ηλικίας τα 31 έτη για το πρώτο παιδί.

Μία διάσταση διαφορετική ωστόσο, θέτει στην εφημερίδα, η Αλεξάνδρα Τραγάκη καθηγήτρια δημογραφίας στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, που ναι μεν αναφέρει πως το κόστος ανατροφής παίζει ρόλο, καθώς σήμερα αναλογικά είναι πολύ μεγαλύτερο από το διαθέσιμο εισόδημα, αλλά έχουν αλλάξει οι αξίες των ανθρώπων.

Σήμερα όπως λέει επενδύουν περισσότερο στην επαγγελματική καταξίωση και αυτονομία, και όχι τη δημιουργία οικογένειας, ενώ παρατηρείται και δυσκολία στην ανεύρεση κατάλληλου συντρόφου.

Όπως εξηγεί, άλλαξε παράλληλα και η αξία του παιδιού, καθώς παλαιότερα η απόκτησή του ήταν μία παρακαταθήκη για το μέλλον, όπως η φροντίδα των γονιών στα γηρατειά ή πιο πολλά εργατικά χέρια σε μια αγροτική οικογένεια, κάτι που σήμερα δεν ισχύει. Απορρίπτει δε, το αφήγημα ότι η εργασία των γυναικών μειώνει τις γεννήσεις, αντιτείνοντας πως οι περισσότερες μητέρες σήμερα είναι εργαζόμενες.