Η έρευνα επικεντρώνεται στο σύστημα πυρασφάλειας, τις εξόδους κινδύνου και τις παρεμβάσεις που έγιναν κατά την πρόσφατη ανακαίνιση του χώρου
Στο επίκεντρο της έρευνας για τη φονική πυρκαγιά στο Κραν Μοντανά βρίσκονται το σύστημα πυρασφάλειας, η στενή σκάλα διαφυγής και οι έξοδοι κινδύνου του μπαρ Le Constellation. Οι ελβετικές αρχές ερευνούν αν τηρήθηκαν όλες οι προβλεπόμενες προδιαγραφές ασφαλείας, καθώς και τι προκάλεσε την ταχύτατη και καταστροφική εξάπλωση της φωτιάς.
Η φωτιά, που ξέσπασε τη νύχτα της Πρωτοχρονιάς, μετέτρεψε το lounge bar σε παγίδα θανάτου για δεκάδες νέους ανθρώπους. Ο επίσημος απολογισμός κάνει λόγο για 40 νεκρούς και 119 τραυματίες, πολλοί εκ των οποίων είναι πολύ νεαρής ηλικίας. Την ώρα που συνεχίζονται οι έρευνες για αγνοούμενους και η ταυτοποίηση θυμάτων, η Εισαγγελία του καντονιού Βαλέ έχει ξεκινήσει προκαταρκτική έρευνα για ανθρωποκτονία από αμέλεια, πρόκληση σωματικών βλαβών και εμπρησμό από αμέλεια.
Υποψίες για παραβίαση των κανόνων ασφαλείας
Το Le Constellation είχε πρόσφατα ανακαινιστεί. Οι ιδιοκτήτες του, ένα γαλλικό ζευγάρι, δηλώνουν πως όλα έγιναν σύμφωνα με τον νόμο και προς το παρόν δεν έχουν τεθεί επίσημα υπό έρευνα. Ωστόσο, μαρτυρίες και βίντεο από το εσωτερικό του καταστήματος τη βραδιά της Πρωτοχρονιάς εγείρουν σοβαρά ερωτήματα για το αν τηρήθηκαν οι κανόνες ασφαλείας.
Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, το κατάστημα αναπτύσσονταν σε τρία επίπεδα: εξωτερικό χώρο (dehors), ισόγειο με μπαρ και τραπέζια, και υπόγειο όπου υπήρχαν τραπεζοκαθίσματα, δεύτερο μπαρ, χώρος παιχνιδιών και η κονσόλα του DJ. Τα δύο βασικά επίπεδα συνδέονταν με μια στενή και απότομη σκάλα, τοποθετημένη δίπλα στην κεντρική είσοδο.
Η φωτιά ξεκίνησε από το υπόγειο
Οι αρχές εκτιμούν ότι η πυρκαγιά ξεκίνησε στο υπόγειο, πιθανότατα από τις φωτεινές «σαμπάνιες» (fontane luminose) που χρησιμοποιούνταν στον εορτασμό. Σπινθήρες φαίνεται να έφτασαν στην οροφή, η οποία ήταν επενδεδυμένη με ηχοαπορροφητικά πάνελ, τοποθετημένα κάτω από χαμηλή ξύλινη κατασκευή.
Από τα βίντεο προκύπτει ότι το υλικό άρπαξε φωτιά μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, γεγονός που γεννά υποψίες πως δεν ήταν πυράντοχο, όπως προβλέπεται από τη νομοθεσία. Η γενική εισαγγελέας του Βαλέ, Μπεατρίς Πιλού, δήλωσε ότι η έρευνα θα εξετάσει αν τα υλικά ήταν κατάλληλα και αν είχαν τοποθετηθεί σωστά. Οι φλόγες εξαπλώθηκαν ακαριαία και στις εκτεταμένες ξύλινες επιφάνειες του καταστήματος.
Το σύστημα πυρασφάλειας και η «στενεμένη» σκάλα
Ένα από τα πιο κρίσιμα ερωτήματα αφορά το σύστημα πυρασφάλειας. Δεν έχει διαπιστωθεί αν υπήρχε ή αν ενεργοποιήθηκε, ενώ δεν υπάρχουν μαρτυρίες για χρήση πυροσβεστήρων. Όταν, περίπου στη 1:30 τα ξημερώματα, η φωτιά τύλιξε το κτίριο, το πλήθος πανικόβλητο κατευθύνθηκε προς τη μοναδική διαθέσιμη δίοδο: τη σκάλα που οδηγούσε στο ισόγειο.
Η σκάλα, πλάτους μόλις ενός έως ενάμισι μέτρου, αποδείχθηκε ανεπαρκής. Μαρτυρίες αναφέρουν ότι πριν από την ανακαίνιση ήταν τουλάχιστον τρία μέτρα φαρδύτερη, κάτι που ενδέχεται να έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία θανατηφόρου συνωστισμού.
Πανικός και ασφυξία στην έξοδο
Στο ισόγειο, η κατάσταση ήταν εξίσου χαοτική. Περίπου 100 άτομα προσπάθησαν να βγουν από την κεντρική είσοδο, συγκρουόμενα με όσους ανέβαιναν από το υπόγειο. Ο καπνός και η μειωμένη ορατότητα επιδείνωσαν τον πανικό. Πολλοί κατάφεραν να εξέλθουν, αλλά παγιδεύτηκαν στον εξωτερικό χώρο, προσπαθώντας απεγνωσμένα να σπάσουν τα πλαστικά διαχωριστικά, τα οποία δεν υποχώρησαν ούτε όταν δέχθηκαν χτυπήματα από περαστικούς.
Η έρευνα θα εξετάσει επίσης τη μέγιστη επιτρεπόμενη χωρητικότητα του καταστήματος και αν αυτή είχε παραβιαστεί τη βραδιά της Πρωτοχρονιάς. Όλοι οι νεκροί και τραυματίες υπέστησαν εγκαύματα, εισέπνευσαν καπνό ή ποδοπατήθηκαν στον συνωστισμό.
Οι έξοδοι κινδύνου
Ζήτημα παραμένει και η λειτουργία των εξόδων κινδύνου. Ο Ιταλός πρέσβης στη Βέρνη, Τζαν Λορέντζο Κορνάντο, ανέφερε ότι υπήρχαν εναλλακτικές έξοδοι, αλλά είχαν αποκλειστεί από τις φλόγες. Την ίδια εκδοχή επιβεβαίωσε και ο επικεφαλής της ασφάλειας του καντονιού Βαλέ, Στεφάν Γκάντσερ, επισημαίνοντας ότι σε γενικευμένη πυρκαγιά ο καπνός και η αποπροσανατολιστική κατάσταση καθιστούν αδύνατη την εύρεση διεξόδων.
Οι ανακριτές εξετάζουν κάθε πτυχή της υπόθεσης, από τις μαρτυρίες και τα βίντεο μέχρι τα έγγραφα της ανακαίνισης και τη συμμόρφωση με τους κανονισμούς. Αν και το κατάστημα δεν είχε καταγραφεί σε προηγούμενες επιθεωρήσεις ως προβληματικό, η έρευνα βρίσκεται σε αρχικό στάδιο και δεν αποκλείεται η διερεύνηση αμέλειας διά παραλείψεως.
